The New York Times'ın ödüllü foto muhabiri David Guttenfelder, 35 yıldır dünyanın dört bir yanında tarihi kareler ölümsüzleştiriyor. Rwanda'daki soykırımdan Kuzey Kore'nin kapalı toplumuna, Irak ve Afganistan'daki çatışma bölgelerinden Myanmar'daki protestolara kadar uzanan kariyerinde sayısız kez ölümle burun buruna geldi. Bu yıl ise objektifini, memleketi olan Minneapolis'e çevirdi. 60 yaşındaki foto muhabiri, 2020 yılında George Floyd'un polis tarafından öldürülmesinin ardından başlayan ve tüm dünyaya yayılan Black Lives Matter protestolarının kalbinde yer alan bu kentte, toplumsal kırılmaları ve halkın ruh halini belgeliyor.
Olağanüstü Bir Kariyer İstisnai Bir Yıl
Guttenfelder, foto muhabirliği kariyerine 1980'lerin sonunda Associated Press ile başladı. Afrika kıtasında geçirdiği uzun yıllar boyunca, 1994'teki Ruanda soykırımını ve bölgedeki diğer çatışmaları kaydetti. 2000'lerde ise dikkatini Kuzey Kore'ye çevirdi. Ülkeye çok sayıda ziyaret gerçekleştiren foto muhabiri, dış dünyaya kapalı bu ülkenin gündelik yaşamından kesitler sunan kareleriyle uluslararası üne kavuştu. Kim Jong-il ve Kim Jong-un'un görüntülerini çeken ender yabancı gazetecilerden biri oldu. Guttenfelder'ın çalışmaları, National Geographic ve önde gelen uluslararası yayın organlarında da yer bulurken, birçok prestijli ödüle layık görüldü. Özellikle Kuzey Kore'deki ''duvarlar olmadan bir ülke'' algısını yıkan kareleriyle Pulitzer Ödülü'ne de aday gösterildi. Bu yıl ise rotayı değiştiren foto muhabiri, The New York Times için Minneapolis'te kapsamlı bir belgesel çalışmaya imza atıyor.
Guttenfelder'ın Minneapolis'teki çalışması, bir gazetecilik faaliyetinden çok sosyolojik bir belgeleme niteliği taşıyor. Şehrin sokaklarında, evlerinde, iş yerlerinde ve ibadethanelerinde zaman geçiren foto muhabiri, ekonomik eşitsizliğin, ırk ayrımcılığının ve pandemi sonrası yaşamın gündelik pratiklerine odaklanıyor. Özellikle Charlotte Street'teki George Floyd anıt alanında yaptığı çekimlerle, toplumsal hafızanın mekâna nasıl işlendiğini görüntülüyor. İzleyiciye, Minneapolis'in cazibe merkezlerinden çok, kentin dışlanmış mahallelerinden bir kesit sunuyor. Bu, kendi deyimiyle ''ülkesinin karşılaştığı zorlukları, evinin önünden başlayarak'' anlama çabasının bir ürünü.
Foto Muhabirliğinin Dönüşümü ve Yeşil Kitabın İzleri
Guttenfelder'ın Minneapolis belgeseli, foto muhabirliğinin dijital çağda geçirdiği dönüşümle de örtüşüyor. Sanatçı, Instagram gibi sosyal medya platformlarını aktif olarak kullanıyor ve çektiği kareleri takipçileriyle anlık paylaşıyor. Özellikle Kuzey Kore'de çektiği ve sosyal medyada büyük yankı uyandıran kareler, geleneksel medyanın yanı sıra dijital platformların gücünü ortaya koydu. Guttenfelder'ın Minneapolis'teki çalışması, Amerikalıların ''Yeşil Kitap'' olarak bilinen ve Afro-Amerikalılara ülkenin dört bir yanında güvenli seyahat imkânları sunan seyahat rehberinin izini sürmesiyle de dikkat çekiyor. Bu rehber, ırkçılığın açıkça yaşandığı dönemlerde siyahilere yönelik bir can simidi işlevi görmüştü. Guttenfelder, bugün Minneapolis'teki siyahi toplulukların bu tarihsel mirasla nasıl yüzleştiğini ve kentsel dönüşümün bu topluluklar üzerindeki etkisini fotoğraflarıyla gözler önüne seriyor. Bu, onun kariyerindeki diğer çatışma bölgesi çalışmalarından farklı bir perspektif sunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
David Guttenfelder'ın Minneapolis çalışması, Türkiye için doğrudan bir gündem oluşturmasa da, içerdiği toplumsal eşitsizlik, göç ve kentsel dönüşüm temaları, Türkiye'nin kendi kentlerinde ve toplumsal yapısında gözlemlenen benzer dinamikler açısından düşündürücüdür. Özellikle ABD'nin yaşadığı politik kutuplaşma ve toplumsal kırılmalar, dünya genelinde olduğu gibi Türkiye'de de ilgiyle izlenmektedir. Bu tür belgesel çalışmalar, toplumların kendi iç hesaplaşmalarını ve evrensel insan hakları mücadelelerini anlamak açısından önemli birer referans niteliği taşır. Dolaylı olarak, Türk foto muhabirleri için de uluslararası standartlarda bir mesleki ilham kaynağı olabilir. Bu perspektifle değerlendirildiğinde, konu haber değeri taşımasının yanında, medya etiği ve sanatın toplumsal hafızaya katkısı açısından da evrensel bir boyut sergilemektedir.
