Küba'nın başkenti Havana'da, Gabriela Lopez adlı bir kadın, kediseverlerin kalbini eritecek bir kurtarma merkezi işletiyor: Aldameros. Farklı boyut ve şekillerde kediler, etrafta süzülüyor; beslendikten sonra mırıldayarak işçilerin bacaklarına sürtünüyor. Ancak bu sevimli manzaranın ardında, ülkenin içinden geçtiği en derin ekonomik krizlerden birinin yansımaları gizli. Küba'da yaşam koşulları her geçen gün ağırlaşırken, bu durum sadece insanları değil, sokak hayvanlarını da derinden etkiliyor.
Krizin Gölgesinde Hayvan Kurtarma Çabaları
Aldameros merkezi, sokaklardan toplanan kedilere geçici bir sığınak sağlıyor. Lopez ve ekibi, kedilerin bakımını üstleniyor; onları besliyor, tedavi ediyor ve mümkün olduğunca sahiplendirmeye çalışıyor. Ancak Küba'daki ekonomik daralma, bu tür yardım kuruluşlarının faaliyetlerini de olumsuz etkiliyor. Ülkede temel gıda maddeleri ve ilaçlar gibi hayati ürünlerde yaşanan kıtlık, hayvan yemi ve veterinerlik hizmetlerine erişimi de kısıtlıyor. Lopez, artan maliyetler ve azalan bağışlarla mücadele ederken, sokaklarda yaşayan kedi nüfusunun arttığını gözlemliyor.
Küba'da devletin ekonomik politikaları ve ABD ambargosunun etkileri, toplumun tüm kesimlerinde hissediliyor. Son yıllarda turizm gelirlerindeki düşüş, COVID-19 salgını ve artan enflasyon, halkın alım gücünü ciddi şekilde azalttı. Bu koşullar altında, hayvan sahipleri bile ekonomik yükü kaldıramayarak kedilerini sokaklara terk ediyor. Bu durum, sokak hayvanları sorununu daha da büyütüyor ve kurtarma merkezlerinin kapasitesini zorluyor.
Lopez, yaptığı açıklamada, "İnsanların kedilere yardım etmek için bize gelmesini bekledik, ama şimdi onlar da bizden yardım bekliyor. Bu bir kısır döngü" dedi. Merkez, gönüllülerin ve uluslararası bağışların desteğiyle ayakta kalmaya çalışıyor. Ancak bağışların büyük bir kısmı, kalıcı çözümler yerine acil ihtiyaçların karşılanmasına gidiyor.
Küba'nın Derinleşen Krizi ve Toplumsal Etkileri
Küba, Soğuk Savaş'ın sona ermesinden bu yana en sert ekonomik krizlerinden birini yaşıyor. Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından "Özel Dönem" olarak adlandırılan zorlu yıllardan sonra, ülke şimdi yeni bir darboğazda. ABD'nin uyguladığı ekonomik ambargo, devletin merkezi planlama modelinin verimsizlikleri ve pandeminin etkileri, ekonomiyi olumsuz etkiliyor. Temel gıda, ilaç ve yakıt gibi ürünlerde ciddi kıtlıklar yaşanıyor; elektrik kesintileri sıklaşıyor. Bu koşullar, toplumda derin bir yoksullaşma ve umutsuzluk yaratıyor.
Sokak hayvanlarının durumu, aslında daha büyük bir toplumsal krizin sadece bir yansıması. İnsanlar geçim derdine düştüğünde, hayvan hakları ve refahı arka plana itilebiliyor. Küba'daki hayvanseverler, bu duruma dikkat çekmek için çaba gösteriyor. Ancak mevcut şartlarda, kaynaklar yetersiz kalıyor. Kedi severler, devletin veya uluslararası kuruluşların bu konuya daha fazla eğilmesini umuyor. "Biz sadece kedileri kurtarmıyoruz, aslında kendimizi de kurtarmaya çalışıyoruz" diyen Lopez, merkezinin kasasındaki son mama poşetini göstererek, yaşadıkları zorluğu anlatmaya çalışıyor.
Küresel Ekonomik Krizden Çıkarımlar
Küba'daki bu durum, ekonomik istikrarsızlığın yalnızca insan hayatını değil, hayvan refahını da tehdit ettiğini gösteren küresel bir örnek olarak karşımızda. Dünya genelinde ekonomik krizler, benzer etkilere yol açıyor. Gelişmiş ülkelerde bile, durgunluk dönemlerinde hayvan barınaklarına terk edilen hayvan sayısı artabiliyor. Uzmanlar, hükümetlerin ekonomik krizlerde sosyal hizmetlerin yanı sıra hayvan refahı konusunu da göz ardı etmemesi gerektiğini vurguluyor.
Küba'da sokak kedilerinin kaderi, ülkenin içinde bulunduğu zorlukların sembolü haline geldi. Aldameros gibi merkezler, bu zorlukların üstesinden gelmeye çalışan küçük direniş noktaları olarak dikkat çekiyor. Kübalılar, günlük yaşam mücadelesi verirken bir yandan da bu tür dayanışma örneklerini yaşatmaya çalışıyor. Ancak kalıcı bir çözüm için ekonomik istikrarın sağlanması şart. Küba halkı, gelecek günlerin daha iyi olacağını umut ederken, sokak kedileri de bu umudun sessiz tanıkları olarak beklemeye devam ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Küba'daki ekonomik kriz ve bunun sokak hayvanlarına yansıması, Türkiye'deki hayvan refahı tartışmaları ve ekonomik kırılganlıklarla paralellikler taşıyor. Türkiye'de de ekonomik dalgalanmalar dönemlerinde hayvan sahiplenme oranlarının düştüğü, barınaklardaki terklerin arttığı gözlemleniyor. Bu durum, küresel ekonomik sistemin kırılganlıklarının hayvan hakları üzerindeki etkisini ortaya koyarken, Türkiye'nin de ekonomik krizlere karşı dayanıklılığını artırması gerektiğini hatırlatıyor. Havana'daki sokak kedileri, aslında ülke sınırlarını aşan bir uyarı niteliği taşıyor.
