Küba açıklarında meydana gelen 7.6 büyüklüğündeki deprem, adanın eskiyen altyapısını tehdit ederken sarsıntılar Florida ve Meksika’nın bazı bölgelerinde de hissedildi. Amerikan Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS), sarsıntının merkez üssünün Küba’nın güneydoğusundaki Santiago de Cuba kentinin yaklaşık 40 kilometre açığında, yerin 14 kilometre derinliğinde olduğunu bildirdi. Depremin ardından bölgede tsunami uyarısı yapılmazken, can kaybı veya büyük hasara ilişkin henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak, onlarca yıllık ekonomik sıkıntı ve yaptırımlar nedeniyle bakımsız kalan binaların bu tür bir doğal afet karşısında ne kadar dayanıklı olacağı endişe yaratıyor.
Yıllardır Süren İhmal ve Ekonomik Krizin Yansımaları
Küba, 1959 Devrimi’nden bu yana ABD’nin uyguladığı ambargo ve ardından gelen siyasi istikrarsızlık, yaptırımlar ve ekonomik durgunluk nedeniyle yapı sektöründe ciddi sorunlar yaşıyor. Özellikle 1990’lardaki Özel Dönem’den bu yana birçok bina onarım görmemiş, deprem yönetmelikleri güncellenmemiş durumda. Santiago de Cuba ve çevresindeki tarihi binaların büyük kısmı, 18. ve 19. yüzyıllardan kalma taş yapılar olup, sismik dayanıklılıkları oldukça düşük. Devletin sınırlı kaynakları ve inşaat malzemesi kıtlığı, deprem sonrası kurtarma ve yeniden inşa çalışmalarını da zorlaştıracak. Uzmanlar, daha büyük bir depremin binlerce binanın çökmesine ve adanın sosyal dokusunda onarılmaz yaralar açmasına neden olabileceği uyarısında bulunuyor.
Depremin hemen ardından Küba hükümeti, sivil savunma ekiplerini harekete geçirdi ve hasar tespit çalışmaları başlatıldı. Halkın bir kısmı, sarsıntıyı hisseder hissetmez sokaklara dökülürken, internet ve telefon hatlarında geçici kesintiler yaşandı. Adanın enerji altyapısı da zaten kırılgan olduğu için, elektrik şebekesinde her an çökme riski bulunuyor.
Bölgesel Etkiler: Florida ve Meksika’da Tedirginlik
Depremin etkileri sadece Küba’yla sınırlı kalmadı. Florida’nın güneydoğu sahillerinde ve Meksika’nın Yucatán Yarımadası’nda da hissedilen sarsıntı, kıyı bölgelerinde kısa süreli paniğe yol açtı. Özellikle Miami ve Key West’te yaşayanlar, depremi 20-30 saniye boyunca hissedebildiklerini bildirdi. Florida Valiliği, olası bir tsunamiye karşı kıyı şeridinde dikkatli olunması çağrısı yaparken, herhangi bir can kaybı veya ciddi hasar rapor edilmedi. Meksika’nın Cancún, Mérida ve Playa del Carmen gibi turistik bölgelerinde de sarsıntı hissedildi, ancak binalarda gözle görülür bir hasar meydana gelmedi. Turizm sezonu nedeniyle yoğun olan bu bölgelerde oteller acil durum protokollerini devreye soktu ve misafirleri tahliye etti.
Karayipler’deki sismik aktivitenin sık yaşanmasına rağmen, bölge halkı bu büyüklükteki depremlere pek alışık değil. Uzmanlar, Küba’nın kuzeyinde yer alan Cayman Çukuru’nun tektonik hareketliliği nedeniyle benzer olayların tekrarlanabileceğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Küba’yı vuran deprem, doğrudan Türkiye’yi ilgilendirmese de, benzer sismik riskler taşıyan ülkeler için önemli bir uyarı niteliğinde. Türkiye, özellikle deprem kuşağında yer alması nedeniyle, Küba’daki gibi yıllarca ihmal edilen binaların bir afet anında ne kadar büyük kayıplara yol açabileceğini yakından bilmektedir. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri, bu gerçeği acı bir şekilde hatırlatmıştır. Bu bağlamda, Küba depremi Türkiye’nin kentsel dönüşüm ve yapı denetim politikalarının ne kadar kritik olduğunu bir kez daha ortaya koymaktadır. Ayrıca, ABD ambargosu altındaki bir ülkede yardım çalışmalarının sekteye uğraması, uluslararası iş birliğinin önemini göstermektedir. Türkiye, bu tür felaketlerde insani yardım ve diplomasi köprülerini güçlendirerek bölgesel bir aktör olma pozisyonunu pekiştirebilir.
