Abu Dabi ve Katar merkezli egemen varlık fonları, Mısır'ın kuzey kıyısındaki Akdeniz bölgesine milyarlarca dolar yatırım yaparak bölgeyi yeni bir turizm ve gayrimenkul cenneti haline getirmeyi hedefliyor. Bu yatırımlar, Mısır ekonomisi için hayati önem taşırken, Körfez ülkelerinin Akdeniz'deki etkisini de artırıyor.
Gelişmenin arka planı
Mısır'ın kuzey kıyısı, özellikle El Alamein, Ras El Hekma ve Marsa Matruh gibi bölgeler, son yıllarda büyük ölçekli gayrimenkul projelerine ev sahipliği yapıyor. Abu Dabi'nin egemen varlık fonu ADQ ve Katar'ın Qatar Investment Authority (QIA), bu bölgede lüks konut, otel ve ticari kompleksler inşa ediyor. Mısır hükümeti, ekonomik krizle boğuşurken bu yatırımları döviz girdisi sağlamak ve istihdam yaratmak için bir can simidi olarak görüyor.
ADQ, 2022 yılında Ras El Hekma'da 35 milyar dolarlık bir yatırım paketi açıklamıştı. Bu paket, Mısır'ın son yıllardaki en büyük doğrudan yabancı yatırımı olarak kaydedildi. QIA ise, El Alamein ve çevresinde turizm odaklı projelere yöneliyor. Bu yatırımlar, Mısır'ın IMF ile yürüttüğü kurtarma programına da destek sağlıyor; zira ülke, döviz rezervlerini güçlendirmek ve cari açığını kapatmak zorunda.
Uzmanlara göre, Körfez fonlarının bu ilgisi, sadece ekonomik değil, aynı zamanda jeopolitik bir hamle. Mısır, Doğu Akdeniz'de enerji kaynakları ve deniz yetki alanları konusunda Yunanistan, Kıbrıs ve İsrail ile işbirliği yaparken, Körfez sermayesi bu denkleme yeni bir boyut ekliyor. Ayrıca, Mısır'ın artan nüfusu ve genç işgücü, uzun vadeli getiri arayan Körfez yatırımcıları için cazip.
Bölgesel ve küresel boyut
Körfez ülkelerinin Akdeniz'e yönelik bu yatırım hamlesi, bölgesel güç dengelerini etkiliyor. Suudi Arabistan, BAE ve Katar, son yıllarda ekonomik çeşitlendirme stratejileri kapsamında yurt dışı yatırımlarını artırıyor. Mısır, bu ülkeler için hem bir pazar hem de stratejik bir ortak. Öte yandan, Avrupa Birliği de Akdeniz'deki istikrara önem veriyor; Mısır'ın ekonomik istikrarı, AB'nin göç ve güvenlik politikaları açısından kritik.
Ancak, bu yatırımların riskleri de var. Mısır'ın ekonomik kırılganlığı, para birimi devalüasyonu ve yüksek enflasyon, yatırımcılar için belirsizlik yaratıyor. Ayrıca, bölgede artan rekabet, Körfez fonları arasında çıkar çatışmalarına yol açabilir. Yine de, uzun vadeli bakıldığında, Mısır'ın kuzey kıyısı, Akdeniz'in yeni yatırım merkezi olma potansiyeli taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Mısır'ın kuzey kıyısına yapılan Körfez yatırımları, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki ekonomik ve jeopolitik çıkarlarını yakından ilgilendiriyor. Türkiye, benzer şekilde Akdeniz kıyılarında turizm ve gayrimenkul yatırımları çekmeye çalışıyor; ancak Mısır'a akan sermaye, Türkiye'nin bölgedeki rekabet gücünü zayıflatabilir. Ayrıca, Körfez fonlarının Mısır üzerinden Doğu Akdeniz'de artan varlığı, Türkiye'nin enerji ve deniz yetki alanları politikalarını dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, bu gelişmeyi yakından izleyerek kendi yatırım ortamını iyileştirmeli ve bölgesel işbirliklerini güçlendirmeli.
