Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin doğusundaki Nizi'de bulunan Kpangba yerinden edilme kampı, iki hafta önce Ebola kaynaklı ilk ölümlerin kaydedildiği bölge oldu. Sağlık ekipleri, virüsün yayılmasını engellemek için ölenlerle temas eden kişileri tespit etmeye çalışırken, kamp sakinlerinin artan güvensizliği ve direnciyle karşılaşıyor. Ebola, daha önce bölgede kontrol altına alınmışken, mülteci kamplarının hijyen ve sağlık hizmetlerinden yoksun olması, salgının yeniden alevlenmesine yol açıyor.
Gelişmenin Arka Planı: Savaş ve Salgın Kısır Döngüsü
Kpangba kampı, Kongo ordusu ile silahlı gruplar arasındaki çatışmalardan kaçan on binlerce kişiye ev sahipliği yapıyor. Kampta temiz su ve sağlık hizmetlerinin yetersizliği, Ebola gibi bulaşıcı hastalıkların hızla yayılmasına zemin hazırlıyor. Sağlık Bakanlığı ve Dünya Sağlık Örgütü, 2018'den bu yana bölgede 3 binden fazla vaka ve 2 bin ölüm kaydetti.
Ancak son haftalarda kamp sakinlerinin sağlık ekiplerine şiddet uygulaması ve aşı karşıtı söylemlerin yayılması, temas takibi ve aşılama çalışmalarını sekteye uğrattı. Yardım kuruluşları, silahlı grupların kasıtlı olarak yanlış bilgi yaydığını ve Ebola'nın bir Batı komplosu olduğu iddiasını körüklediğini belirtiyor. Bu durum, sağlık çalışanlarının hedef alınmasına ve virüsün kontrolsüzce yayılmasına yol açıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Sınırları Aşan Tehdit
Kongo'nun doğusu, Uganda, Ruanda ve Burundi sınırlarına yakın. Artan Ebola vakaları, komşu ülkelerde de alarm zillerinin çalmasına neden oldu. Uganda, sınır bölgelerinde aşılama kampanyaları başlatırken, DSÖ bölgesel bir salgın tehlikesine karşı hazırlıklarını artırdı. Küresel sağlık otoriteleri, Ebola'nın uluslararası yayılma riskinin düşük olduğunu ancak mülteci hareketliliğinin bu riski artırabileceğini vurguluyor. Kongo hükümeti, uluslararası yardım çağrısında bulunurken, fon yetersizliği ve lojistik zorluklar nedeniyle saha ekiplerinin kapasitesi sınırlı kalıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kongo'daki Ebola ve güvenlik krizi, Türkiye'nin Afrika Boynuzu ve Büyük Göller bölgesindeki insani yardım ve ticari ilişkileri açısından dolaylı etki yaratabilir. Türkiye, Somali ve Sudan'da sağlık altyapısı projeleri yürütürken, benzer bir salgın tehdidiyle karşılaşan ülkelere destek sağlamaktadır. Ancak Kongo'daki istikrarsızlık, Türk özel sektörünün bölgedeki madencilik yatırımlarını etkileyebilir. Ayrıca salgının Orta Afrika'da yayılması, küresel tedarik zincirlerinde aksamalara yol açarak Türkiye'nin hammadde ithalatını dolaylı yoldan etkileyebilir. Bu nedenle, Türkiye'nin DSÖ ve Afrika Birliği ile işbirliğini sürdürmesi, bölgesel sağlık krizlerine karşı hazırlıklı olması stratejik önem taşımaktadır.
