Somali Futbol Federasyonu'na bağlı hakem Abdulkadir Said, 2026 FIFA Dünya Kupası elemelerinde görev almak üzere Amerika Birleşik Devletleri'ne giriş yapmak istedi ancak vizesi reddedildi. FIFA, bu gelişme üzerine hakemin sözleşmesindeki ücretin tamamını ödeyeceğini açıkladı. Olay, sporcuların ve hakemlerin seyahat özgürlüğü konusunda uluslararası kurumların sorumluluğunu yeniden gündeme taşıdı.
Vize reddi ve FIFA'nın kararı
Somali vatandaşı olan hakem Abdulkadir Said, FIFA tarafından Dünya Kupası elemelerinde görevlendirilmişti. Ancak ABD Büyükelçiliği, başvurusunu değerlendirerek vize talebini reddetti. FIFA, konuyla ilgili yaptığı yazılı açıklamada, "Hakemimiz Abdulkadir Said, ABD'ye giriş yapamadığı için maçta görev alamayacak. FIFA olarak, hakemimizin sözleşmesindeki tam ücreti ödeyeceğiz. Bu tür durumların tekrar yaşanmaması için gerekli adımları atıyoruz" ifadelerini kullandı. FIFA'nın bu kararı, uluslararası spor organizasyonlarında görev alan kişilerin karşılaştığı vize sorunlarına dikkat çekiyor.
Somali Futbol Federasyonu Başkanı Ali Abdi, konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede, "Hakemimiz, ülkemizin gururu. ABD'nin bu kararını anlamakta güçlük çekiyoruz. FIFA'nın maddi desteği önemli ancak asıl mesele, sporun siyasi engellerle karşılaşmaması gerektiğidir" dedi. FIFA'nın bu tür durumlar için bir fon oluşturması gerektiğini savunan Abdi, benzer vakaların arttığını belirtti.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu olay, Somali gibi kırılgan devletlerden gelen sporcuların uluslararası arenada karşılaştığı ayrımcılığı gözler önüne seriyor. ABD'nin vize politikaları, özellikle Afrika ülkelerinden gelen başvurularda sıkı denetim uyguluyor. 2023 yılında Somali'den ABD'ye yapılan vize başvurularının reddedilme oranı yüzde 65'in üzerindeydi. Bu durum, spor organizasyonlarının yanı sıra akademik ve kültürel değişim programlarını da olumsuz etkiliyor.
Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) ve FIFA gibi kurumlar, bu tür engelleri aşmak için diplomatik girişimlerde bulunuyor. Ancak uzmanlar, vize politikalarının egemen devletlerin yetkisinde olduğunu ve uluslararası spor kurumlarının bu konuda sınırlı etkiye sahip olduğunu vurguluyor. Öte yandan, Somali gibi ülkelerde sporun gelişmesi için uluslararası destek hayati önem taşıyor. FIFA'nın bu kararı, en azından maddi anlamda bir dayanışma örneği olarak değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Afrika ülkeleriyle spor diplomasisinde aktif bir rol oynuyor. Somali ile Türkiye arasında futbol alanında imzalanan işbirliği anlaşmaları kapsamında Türk antrenörler Somali'de görev yapıyor. Bu olay, Türkiye'nin Afrika ülkelerine yönelik vize politikalarında daha esnek davranması gerektiğini göstermiyor ancak uluslararası spor organizasyonlarında Türkiye'nin arabuluculuk potansiyelini hatırlatıyor. Türkiye, Somali'li hakemlerin ve sporcuların uluslararası turnuvalara katılımını kolaylaştırmak için FIFA nezdinde girişimlerde bulunabilir. Ayrıca, Türkiye'nin kendi ev sahipliğinde düzenlediği uluslararası turnuvalarda benzer vize sorunları yaşanmaması için proaktif önlemler alması, hem ülke imajına hem de spor diplomasisine katkı sağlayacaktır.
