Hindistan yönetimi, Keşmir bölgesindeki kütüphanelerde kapsamlı bir kitap toplatma ve imha operasyonu başlattı. Yetkililer, 'ulus karşıtı' içerik taşıdığı gerekçesiyle çok sayıda kitabı raflardan toplarken, akademisyenler bu girişimi 'tarihi gerçeklerin silinmesi' olarak nitelendiriyor. Operasyonun, bölgedeki entelektüel ve akademik özgürlükleri hedef aldığı belirtiliyor.
Operasyonun Arka Planı ve Kapsamı
Keşmir'in başkenti Srinagar'daki üniversite ve halk kütüphanelerinde başlatılan operasyon, Hindistan İçişleri Bakanlığı'nın talimatıyla yürütülüyor. Yetkililer, kütüphanelerdeki kitapların 'ülke bütünlüğüne aykırı' içerik taşıyıp taşımadığını denetlemek amacıyla bir komisyon oluşturdu. Komisyon, şu ana kadar yüzlerce kitabı inceleyerek, aralarında tarih, siyaset ve edebiyat eserlerinin de bulunduğu birçok kitabı toplattı. Toplanan kitapların büyük bölümünün, bölgenin 1947'den bu yana süregelen siyasi tarihini ele alan eserler olduğu öğrenildi.
Keşmir Üniversitesi'nden bir akademisyen, isminin açıklanmaması koşuluyla yaptığı açıklamada, 'Bu operasyon, bölgedeki entelektüel birikimi hedef alıyor. Tarihi gerçekleri karartmak, geleceğe dair umutları da yok etmek demektir' ifadelerini kullandı. Benzer şekilde, Jamia Millia Islamia Üniversitesi'nden Prof. Dr. Irfan Ahmad, 'Keşmir'deki bu girişim, Hindistan'ın keşmirli Müslümanların kimliğini ve tarihini silme politikasının bir parçası' şeklinde konuştu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Keşmir, Hindistan ve Pakistan arasında uzun süredir devam eden bir anlaşmazlık konusu. İki ülke de bölgenin tamamı üzerinde egemenlik iddiasında bulunuyor. Hindistan, 2019 yılında Keşmir'e özel statü veren Anayasa'nın 370. maddesini yürürlükten kaldırmış ve bölgeyi iki birlik toprağına ayırmıştı. Bu adımın ardından bölgede askeri operasyonlar yoğunlaşmış, internet ve iletişim kısıtlamaları uygulanmıştı. Kitap toplatma operasyonu, bu politikaların bir uzantısı olarak değerlendiriliyor.
Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü gibi kuruluşlar, Hindistan'ı Keşmir'de ifade özgürlüğünü kısıtlamakla suçluyor. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi'nin raporları da bölgede artan insan hakları ihlallerine dikkat çekiyor. Bu son kitap toplatma hamlesi, küresel kamuoyunda tepkiyle karşılanırken, Pakistan yönetimi de Hindistan'ı 'kültürel soykırım' yapmakla itham etti. Pakistan Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, 'Keşmir'deki kültürel mirasın yok edilmesi, uluslararası hukukun açık bir ihlalidir' denildi.
Keşmir'deki bu sansür girişimi, Hindistan'da muhalefet partileri tarafından da eleştiriliyor. Kongre Partisi lideri Rahul Gandhi, 'Hükümet, tarihi yeniden yazmaya çalışıyor. Bu, demokrasiye ihanettir' dedi. Uzmanlar, bu operasyonun bölgedeki toplumsal dokuyu daha da gerdiğini ve barış sürecini olumsuz etkileyeceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Keşmir konusunda tarihsel olarak Pakistan'ın yanında yer almakta ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları çerçevesinde Keşmir halkının kendi kaderini tayin hakkını desteklemektedir. Bu kitap toplatma operasyonu, Hindistan'ın Keşmir'deki asimilasyon politikalarının bir parçası olarak değerlendirildiğinde, Türkiye'nin uluslararası platformlarda Keşmir meselesini gündeme getirme çabalarını güçlendirebilir. Ayrıca, bu tür gelişmeler, Türkiye'nin İslam dünyasındaki liderlik rolünü pekiştirmesine katkı sağlayabilir; zira Keşmir'deki Müslüman toplumun maruz kaldığı baskılar, Türk kamuoyunda da geniş yankı bulmaktadır.
