Kanada Premier Ligi (CPL), 2024 sezonunda pilot olarak uyguladığı 'gün ışığı' ofsayt kuralının, 2022 Dünya Kupası'nda iptal edilen 17 golün geçerli sayılmasını sağlayacağını duyurdu. Ligin yaptığı analizde, VAR incelemelerinde milimetrik farklarla ofsayt kararı verilen pozisyonların bu yeni kuralla gol olarak kalacağı belirtildi. CPL, FIFA'nın ofsayt kuralında revizyona gitmesi için yürüttüğü bu çalışmayı, futbolun hücum gücünü artırma hedefiyle destekliyor.
Gün Işığı Kuralı Nedir?
Mevcut ofsayt kuralına göre, bir oyuncunun topa dokunduğu anda vücudunun gol atabilecek herhangi bir kısmı rakip takımın son savunmacısından ilerideyse ofsayt kararı veriliyor. 'Gün ışığı' kuralında ise, hücum oyuncusu ile savunmacı arasında net bir boşluk (gün ışığı) olmadığı sürece ofsayt kararı verilmiyor. Başka bir deyişle, oyuncuların omuz omuza veya aynı hizada olduğu durumlarda avantaj hücumcuya tanınıyor. CPL yetkilileri, bu değişikliğin VAR'ın aşırı titizlikle yorumladığı pozisyonları ortadan kaldırarak futbolun akışını hızlandıracağını söylüyor. Ligin yayınladığı raporda, 2022 Dünya Kupası'ndaki ofsayt kararlarından 17'sinin bu yeni kriterlerle gol olarak kalacağı, bu sayede maç başına 0.2 gol artışı sağlanabileceği hesaplanıyor.
Futbol Dünyasında Tartışmalar
Uygulama, futbol otoriteleri arasında geniş yankı uyandırdı. FIFA'nın geçtiğimiz yıl İspanya, Hollanda ve İsveç liglerinde yaptığı benzer testlerde, ofsayt sayısında %40 azalma görülmüştü. Ancak UEFA ve Premier Lig, 'gün ışığı' kuralının savunmacılar için adil olmadığını, çünkü hücum oyuncusuna aşırı avantaj sağlayarak savunmayı zayıflattığını savunuyor. CPL Başkanı Mark Noonan, 'Futbol hücum üzerine kuruludur. Milimetrik ofsayt kararları izleyici deneyimini baltalıyor' diyerek eleştirilere yanıt verdi. IFAB (Uluslararası Futbol Birliği Kurulu), CPL'nin verilerini incelemeye alırken, kural değişikliği için en az iki yıl daha test yapılması gerektiğini belirtiyor. Öte yandan, FIFA Kadınlar Dünya Kupası'nda da benzer bir eğilim gözlemleniyor; turnuvada iptal edilen gollerin %30'u milimetrik ofsayt kararlarına dayanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, ofsayt kuralında yapılacak bu değişiklikten doğrudan etkilenmese de, dolaylı sonuçları olabilir. Süper Lig'de VAR uygulamaları sık sık tartışma konusu oluyor; milimetrik ofsayt kararları nedeniyle iptal edilen goller, özellikle derbilerde büyük tepki çekiyor. 'Gün ışığı' kuralı küresel çapta benimsenirse, Türkiye Futbol Federasyonu da IFAB kararlarına uyum sağlamak durumunda kalacak. Ayrıca, bu değişiklik Türk futbolunun hücum gücünü artırabilir; ligde gol sayısının yükselmesi, izleyici ilgisini ve reytingleri olumlu etkileyebilir. Ancak savunmacıların pozisyon alma alışkanlıklarını değiştirmesi gerekecek. Kısacası, Türkiye bu tartışmayı yakından takip etmeli ve kendi lig dinamiklerine uygun bir pozisyon belirlemelidir.
