Sri Lanka'nın eski Devlet Başkanı Mahinda Rajapaksa, başkent Kolombo'da acil tıbbi müdahale gerektiren bir sağlık sorunu nedeniyle hastaneye kaldırıldı. 78 yaşındaki Rajapaksa'nın hastaneye kaldırılma nedeni henüz resmi olarak açıklanmadı, ancak yerel basın, eski liderin rutin kontroller sırasında rahatsızlandığını ve müşahede altına alındığını bildirdi. Hastaneye kaldırılma haberi, Rajapaksa ailesinin yasal sorunlarla boğuştuğu bir dönemde geldi. Eşi Shiranthi Rajapaksa ve büyük oğlu Namal Rajapaksa hakkında ayrı ayrı yürütülen mali usulsüzlük iddialarına ilişkin soruşturmalar devam ediyor.
Gelişmenin arka planı
Mahinda Rajapaksa, 2005-2015 yılları arasında Sri Lanka Devlet Başkanı olarak görev yaptı. Görev süresi boyunca ülkedeki ayrılıkçı Tamil isyanını askeri yöntemlerle sona erdirmesiyle tanındı, ancak bu süreçte insan hakları ihlalleri iddialarıyla da uluslararası alanda eleştirildi. 2015 seçimlerini kaybettikten sonra siyasi etkisini sürdürmeye çalıştı; 2019'da kardeşi Gotabaya Rajapaksa'nın devlet başkanı seçilmesiyle ailesi yeniden iktidara geldi. Ancak 2022'de ülke tarihinin en ağır ekonomik krizi patlak verdi ve kitlesel protestolar sonucu Gotabaya Rajapaksa ülkeden kaçmak zorunda kaldı. Mahinda Rajapaksa da bu süreçte başbakanlık görevinden istifa etti.
Şimdi, eski liderin sağlık durumu ve ailesine yönelik soruşturmalar, Sri Lanka'da Rajapaksa hanedanının siyasi geleceğini yeniden gündeme getiriyor. Shiranthi Rajapaksa hakkında, eşinin devlet başkanlığı döneminde kurulan bir vakıf üzerinden yasadışı fon toplandığı iddiasıyla soruşturma yürütülüyor. Oğlu Namal Rajapaksa ise gençlik ve spor bakanlığı döneminde ihale usulsüzlüğü yaptığı gerekçesiyle yargılanıyor. Her iki soruşturma da yargı sürecinin devam ettiği ve henüz kesinleşmiş bir hüküm bulunmadığı belirtiliyor.
Rajapaksa'nın hastaneye kaldırılması, ailenin avukatları aracılığıyla yaptığı açıklamalarda "rutin sağlık kontrolü" olarak nitelendirildi. Ancak muhalefet çevreleri, eski liderin sağlık durumunun yargı süreçlerini etkileyip etkilemeyeceğini sorguluyor. Mahinda Rajapaksa, iktidarı döneminde birçok kez sağlık sorunlarıyla gündeme gelmiş, 2012'de de benzer şekilde hastaneye kaldırılmıştı. Bu tür haberler, siyasi yorumcular tarafından bazen kamuoyunun dikkatini başka yöne çekme çabası olarak da değerlendirilebiliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Sri Lanka, Hint Okyanusu'nda stratejik konumu nedeniyle büyük güçler arasında denge politikası izleyen bir ülke. Rajapaksa döneminde Çin ile yakın ilişkiler kurulmuş, altyapı yatırımları karşılığında büyük borçlar alınmıştı. Bu borçlar, 2022 ekonomik krizinin derinleşmesinde önemli rol oynadı. Hint Okyanusu'ndaki jeopolitik rekabet, Sri Lanka'nın iç siyasetini de etkiliyor. Özellikle Hindistan ve Çin, ülkedeki siyasi dengeleri yakından takip ediyor. Rajapaksa ailesinin geleceği, bu denge içinde belirleyici olabilir. Ayrıca Sri Lanka'nın ekonomik toparlanma süreci, Uluslararası Para Fonu (IMF) ile yürütülen program çerçevesinde devam ediyor. Siyasi istikrarsızlık, yatırımcı güvenini olumsuz etkileyebilir.
Mahinda Rajapaksa'nın sağlık durumu, kısa vadede ülke siyasetinde doğrudan bir değişikliğe yol açmasa da, ailesinin yargı süreçleri ve Rajapaksa hanedanının geleceği açısından sembolik bir önem taşıyor. Sri Lanka, 2024 yılında yapılması planlanan seçimlere hazırlanırken, eski liderin hastalığı muhalefet ve iktidar arasındaki dengeleri etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye ile Sri Lanka arasındaki doğrudan siyasi ve ekonomik ilişkiler sınırlı düzeyde olsa da, bu gelişme Hint Okyanusu'ndaki jeopolitik dengeler açısından dolaylı bir önem taşıyor. Türkiye, son yıllarda Asya-Pasifik bölgesinde ekonomik ve diplomatik varlığını artırma çabasında. Sri Lanka'daki siyasi istikrarsızlık veya Rajapaksa ailesinin durumu, bölgedeki Çin-Hindistan rekabetini etkileyebilir. Türkiye'nin bölgedeki yatırım ve ticaret potansiyeli, istikrarlı bir Sri Lanka'ya bağlı. Ayrıca, Sri Lanka'nın IMF ile yürüttüğü reform süreci, Türkiye'nin de zaman zaman benzer ekonomik programlarla gündeme geldiği düşünüldüğünde, karşılaştırmalı bir analiz sunabilir. Ancak doğrudan bir Türkiye etkisi beklenmiyor.
