İsveç, 11 Eylül 2022'de genel seçimlere gidiyor. Anketler, sol koalisyonun (Sosyal Demokratlar, Yeşiller ve Sol Parti) önde olduğunu gösteriyor. Mevcut sağ hükümetin (Ilımlı Parti, Hristiyan Demokratlar, Liberaller ve İsveç Demokratları) İsrail ve Filistin politikaları, seçim kampanyasının önemli bir tartışma konusu haline geldi. Ülkedeki Filistin yanlısı ve İsrail yanlısı gruplar arasındaki gerilim, seçmen tercihlerini etkileyebilir.
Seçim öncesi siyasi tablo ve İsrail-Filistin politikalarının yükselişi
İsveç'te 2022 genel seçimleri, ülkenin iç ve dış politikasında önemli değişimlere sahne olabilir. Sol koalisyon, anketlerde sağ blokun önünde görünüyor. Seçim kampanyasında ekonomi, sağlık ve göç gibi geleneksel konuların yanı sıra, dış politika da öne çıkan başlıklar arasında. Özellikle İsrail ve Filistin'e yönelik tutum, seçmenlerin önemli bir kısmı için belirleyici olabilir.
Mevcut sağ hükümet, görev süresi boyunca İsrail ile ilişkileri güçlendirme ve Filistin yönetimine yönelik eleştirel bir tutum sergileme eğilimindeydi. 2014'te İsveç, Batı Avrupa'da Filistin devletini tanıyan ilk AB üyesi ülke olmuştu. Ancak mevcut hükümet, bu adımı geri çekmese de, İsrail ile ekonomik ve savunma işbirliğini derinleştirdi. Filistin'e yapılan yardımlar ise gözden geçirildi ve bazı sivil toplum kuruluşlarına yönelik fonlar kesildi.
Sol koalisyon ise seçim manifestosunda, Filistin devletini tanıma kararlılığını yineliyor ve İsrail'in Filistin topraklarındaki yerleşim faaliyetlerini kınayan daha sert bir dil kullanıyor. Ayrıca, Filistin'e yönelik insani yardımların artırılması ve İsrail ile yapılan ticari anlaşmaların insan hakları kriterlerine bağlanması gibi vaatlerde bulunuyor. Bu farklılıklar, seçmenin kararını etkileyebilecek nitelikte.
Bölgesel ve küresel boyut: İsveç'in tutumu Orta Doğu dengelerini nasıl etkiler?
İsveç, AB içinde İsrail-Filistin konusunda nispeten bağımsız bir çizgi izleyen ülkelerden biri. Ülkenin Filistin devletini tanıması, 2014'te büyük yankı uyandırmıştı. Son yıllarda İsveç, İsrail ile savunma ve teknoloji alanında işbirliğini artırdı. Özellikle İsrail yapımı insansız hava araçları ve siber güvenlik sistemleri, İsveç ordusu tarafından kullanılıyor. Bu durum, sol koalisyonun eleştirilerine hedef oluyor.
Seçim sonucu, yalnızca İsveç'in iç politikasını değil, aynı zamanda AB'nin Orta Doğu politikasını da etkileyebilir. Sol koalisyon kazanırsa, İsveç'in Filistin yanlısı tutumu daha da güçlenebilir ve AB içinde İsrail'e yönelik eleştirel seslerin artmasına yol açabilir. Öte yandan, sağ blokun zaferi, İsrail ile ilişkilerin daha da derinleşmesi anlamına gelebilir. Bu da AB'nin ortak dış politika arayışlarında yeni gerilimlere neden olabilir.
Küresel ölçekte ise İsveç, insan hakları ve uluslararası hukuka bağlılığıyla bilinen bir ülke. Filistin meselesindeki tutumu, diğer Avrupa ülkeleri için de referans olabilir. Özellikle İspanya, İrlanda ve Belçika gibi ülkeler, İsveç'in pozisyonunu yakından izliyor. Seçim sonucu, bu ülkelerin Filistin'i tanıma yönündeki adımlarını hızlandırabilir veya yavaşlatabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsveç'teki seçim, Türkiye'nin AB ve Orta Doğu politikaları açısından dolaylı da olsa önem taşıyor. Türkiye, İsveç ile NATO üyeliği sürecinde yaşadığı anlaşmazlıklarla gündemde. İsveç'in Filistin ve İsrail politikalarındaki olası bir değişim, Türkiye'nin İsveç ile yürüttüğü diyalogda yeni bir faktör olabilir. Sol koalisyonun Filistin'e daha yakın durması, Türkiye'nin İsveç'e yönelik tutumunu yumuşatabilir. Ayrıca, İsveç'in AB içindeki konumu, Türkiye'nin AB ile ilişkilerinde de dolaylı etkiler yaratabilir. Seçim sonuçları, Türkiye'nin İskandinav ülkeleriyle ilişkilerini yeniden şekillendirebilir.
