İsrail'in Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Büyükelçi Danny Danon, BM'de düzenlenen çatışmalarda cinsel şiddet konulu bir etkinlik sırasında, BM yetkilisi Vanessa Frasier'e yüksek sesle 'sus' diyerek tepki gösterdi. Danon, BM Genel Sekreteri'nin çatışmalarda cinsel şiddet konulu özel temsilcisi Pramila Patten'in istifa etmesini talep etti. Olay, BM Genel Kurulu'nda düzenlenen 'Çatışmalarda Cinsel Şiddetle Mücadele' başlıklı toplantıda yaşandı.
Tansiyonun Yükseldiği Anlar
Toplantıda söz alan Danon, BM Çocuklar ve Silahlı Çatışma Özel Temsilcisi Vanessa Frasier'in konuşmasını keserek, 'Hepiniz susun ve dinleyin' diye bağırdı. Danon, daha sonra yaptığı açıklamada, '7 Ekim'den bu yana İsrailli kadınlara ve çocuklara yönelik cinsel şiddeti kınamayan BM yetkililerinin görevlerini kötüye kullandığını' söyledi. İsrailli diplomat, özellikle Pramila Patten'i hedef alarak, 'Bu kadın İsrailli kadınların maruz kaldığı vahşeti görmezden geliyor, derhal istifa etmelidir' ifadelerini kullandı.
Olay, Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail'e düzenlediği saldırıların ardından İsrail'in Gazze'ye yönelik askeri operasyonlarının devam ettiği bir dönemde meydana geldi. İsrail, Hamas militanlarının saldırı sırasında kadınlara ve çocuklara yönelik cinsel şiddet uyguladığını iddia ediyor. BM ise bu iddiaları araştırdığını ancak henüz kesin bir sonuca varamadığını belirtiyor.
BM'de Artan Gerilim
Danon'un bu çıkışı, BM'de İsrail-Filistin meselesi etrafında artan gerilimin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. İsrail, BM'nin kendisine karşı önyargılı olduğunu sık sık dile getiriyor. Özellikle BM İnsan Hakları Konseyi'nin İsrail aleyhine aldığı kararlar ve BM Genel Kurulu'nda Gazze'de ateşkes çağrıları, Tel Aviv yönetiminin tepkisine yol açıyor.
Öte yandan, BM yetkilileri İsrail'in iddialarını ciddiye aldıklarını ancak tarafsız bir soruşturma yürütmeleri gerektiğini vurguluyor. Pramila Patten, daha önce yaptığı açıklamada, 'Çatışmalarda cinsel şiddet, tüm tarafların sorumluluğundadır ve hiçbir mağdur göz ardı edilmemelidir' demişti. Ancak Danon, Patten'in bu tutumunu yetersiz bularak sert bir dille eleştirdi.
Küresel Tepkiler ve Analiz
Danon'un BM'deki bu tavrı, uluslararası kamuoyunda farklı tepkilere yol açtı. ABD ve bazı Batılı ülkeler İsrail'in endişelerini anlayışla karşılarken, birçok Arap ve İslam ülkesi İsrailli diplomatın 'saygısız' davranışını kınadı. Filistin yönetimi, Danon'un 'BM'nin itibarını zedelediğini' savundu.
Uzmanlar, bu olayın BM'deki diplomatik protokolü zedelediğini ve İsrail'in uluslararası alandaki yalnızlığını derinleştirebileceğini belirtiyor. Özellikle Gazze'de devam eden çatışmalar ve insani kriz bağlamında, İsrail'in BM nezdindeki imajı daha da sertleşiyor. Danon'un bu çıkışı, Tel Aviv yönetiminin BM'ye yönelik uzun süredir devam eden güvensizliğinin bir yansıması olarak görülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin BM'deki pozisyonunu yakından ilgilendiriyor. Ankara, Gazze'deki insani krize dikkat çekmek ve ateşkes çağrılarını BM'de sıkça gündeme getiriyor. İsrail'in BM yetkililerine yönelik bu tür söylemleri, Türkiye'nin BM'deki İsrail karşıtı tutumuyla örtüşüyor. Ancak Türkiye, aynı zamanda çatışmalarda cinsel şiddetin tüm taraflarca kınanması gerektiğini savunarak, bu konuda dengeli bir duruş sergiliyor. Danon'un çıkışı, Türkiye'nin BM'deki İsrail eleştirilerine yeni bir argüman sunarken, Ankara'nın uluslararası hukuk ve diplomatik nezaket vurgusunu güçlendirebilir.
