İsrail ordusu, Lübnan’ın güney sahilindeki tarihi Tir (Sur) kentine 9 Haziran 2026 sabahı yoğun hava saldırıları düzenledi. Saldırılarda en az 8 sivil hayatını kaybetti, çok sayıda kişi yaralandı. Kentin binlerce yıllık tarihi dokusuna sahip Hristiyan mahallesi acil tahliye edilirken, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki antik alanlarda da ciddi hasar meydana geldiği bildirildi. Bölge sakinleri, sirenlerin ardından başlayan patlamalarla evlerini terk etmek zorunda kaldı.
Saldırının arka planı ve hedef alınan bölge
Tir, Akdeniz kıyısında kurulu en eski şehirlerden biri olup, Fenike, Roma ve Bizans dönemlerine ait kalıntılarıyla tanınıyor. Kentin Hristiyan mahallesi, özellikle Maruni toplumunun yoğun yaşadığı bir alan olarak öne çıkıyor. İsrail ordusu, saldırının Hizbullah’a ait silah depolarını hedef aldığını öne sürse de, saldırıların büyük bölümü sivil yerleşim alanlarını vurdu. Sağlık kaynaklarına göre ölenler arasında iki çocuk ve bir kadın bulunuyor. Lübnan Sağlık Bakanlığı, saldırıda en az 25 kişinin yaralandığını, hastanelerin acil durum alarmı verdiğini açıkladı. Kentin eski çarşısı ve Roma hipodromu yakınlarındaki arkeolojik alanlarda da bomba kraterleri oluştu.
Tahliye emri, sabah saat 07.30’da İsrail ordusunun Arapça sosyal medya hesaplarından yayınlandı. Bölge sakinleri, birkaç dakika içinde evlerini terk ederek kuzeydeki güvenli bölgelere yönelmeye çalıştı. Lübnan ordusu, tahliye yollarını açık tutmak için seferber olurken, Birleşmiş Milletler Geçici Görev Gücü (UNIFIL) de bölgedeki varlığını artırdı. Ancak UNIFIL’in müdahale kapasitesinin sınırlı olduğu belirtiliyor.
Bölgesel boyut ve uluslararası tepkiler
Bu saldırı, İsrail ile Hizbullah arasında aylardır süren sınır çatışmalarının en kanlılarından biri olarak kayda geçti. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, saldırının ardından yaptığı açıklamada, “Hizbullah’ı Lübnan’ın güneyinden tamamen temizleyene kadar operasyonlar sürecek” dedi. Hizbullah ise misilleme yapacağını duyurdu. Bölgede tansiyonun daha da yükselmesinden endişe ediliyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, itidal çağrısında bulunurken, Fransa ve Birleşmiş Milletler taraflara derhal ateşkes çağrısı yaptı. Arap Birliği, saldırıyı kınayan bir bildiri yayımladı. İran destekli Hizbullah’ın, İsrail’in kuzeydeki yerleşim birimlerine roket saldırıları düzenleyebileceği ifade ediliyor.
Tarihi alanların zarar görmesi, uluslararası kültürel miras örgütlerinin de tepkisine yol açtı. UNESCO, bölgedeki hasarın boyutunu belirlemek üzere acil bir ekip göndereceğini duyurdu. Tir, 1984 yılından beri UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alıyor. Antik Fenike limanı, Roma su kemerleri ve haçlı kaleleri, saldırıda sarsıntıya maruz kaldı. Uzmanlar, bu tür saldırıların sadece insan hayatını değil, insanlığın ortak tarihini de hedef aldığına dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Akdeniz’in doğusunda yaşanan bu çatışmaları yakından takip ediyor. Lübnan’ın istikrarı, Doğu Akdeniz’deki enerji hatları ve bölgesel güvenlik dengeleri açısından kritik öneme sahip. Türkiye, daha önce de İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarını kınamış ve diplomatik girişimlerde bulunmuştu. Bu saldırı, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları ve Mavi Vatan doktrini çerçevesinde bölgedeki gelişmelere karşı daha dikkatli olmasını gerektiriyor. Ayrıca, Türkiye’nin Lübnan’daki Türkmen varlığı ve tarihi bağları, Ankara’nın diplomatik kanalları aktif tutmasını zorunlu kılıyor. Saldırının bölgesel bir savaşa dönüşme riski, Türkiye’nin sınır güvenliği ve komşu ülkelerle ilişkileri açısından da endişe verici.
