İsrail, İngiltere'deki Yeşil Parti üyelerinin Siyonizm'i ırkçılık olarak tanımlayan bir önergeyi kabul etmesinin ardından sert bir açıklama yaparak partiyi eleştirdi. İsrail Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lior Haiat, kararı "utanç verici" olarak nitelendirdi ve "Siyonizm'in ırkçılık olduğu iddiası gerçek dışıdır ve antisemitizm sınırındadır" dedi. Karar, Yeşil Parti'nin hafta sonu Birmingham'da düzenlenen yıllık kongresinde alındı. Parti üyeleri, önergeyi oy çokluğuyla kabul ederek Siyonizm'i "ırkçı bir ideoloji" olarak tanımladı. Bu gelişme, İngiltere'de İsrail'e yönelik eleştirilerin arttığı bir dönemde yaşandı.
Kararın Arka Planı ve Tartışmalar
Yeşil Parti'nin kongresinde kabul edilen önerge, partinin Filistin yanlısı tutumunu yansıtıyor. Önerge metninde, "Siyonizm, Filistin halkının haklarını gasp eden ırkçı bir ideolojidir" ifadeleri yer aldı. Karar, partinin önde gelen isimlerinden bazılarının itirazlarına rağmen geçti. Parti içinde daha önce de benzer tartışmalar yaşanmış, ancak bu kez resmi bir karar alındı. İsrail yanlısı gruplar, kararın antisemitik olduğunu savunarak tepki gösterdi. İngiltere'deki Yahudi cemaati temsilcileri, kararın "Yahudi halkının kendi kaderini tayin hakkını reddettiğini" belirtti. Öte yandan, Filistin yanlısı aktivistler kararı memnuniyetle karşıladı ve bunun "Filistin halkının yanında durmak için önemli bir adım" olduğunu söyledi.
Yeşil Parti, İngiltere'de ana muhalefet partileri arasında yer almıyor ancak çevre ve sosyal adalet konularında etkili bir tabana sahip. Partinin bu kararı, İngiltere siyasetinde İsrail-Filistin meselesinin nasıl tartışıldığını gösteriyor. İşçi Partisi'nin de benzer bir pozisyon alıp almayacağı merak konusu. İngiltere hükümeti ise henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ancak hükümet kaynakları, kararın "İngiltere'nin dış politikasını etkilemeyeceğini" belirtti. İsrail, karara tepki olarak İngiltere'deki Yeşil Parti ile olan tüm temaslarını askıya aldığını duyurdu. İsrail Dışişleri Bakanlığı, "Bu karar, barış sürecine zarar veriyor ve İsrail'in meşruiyetini sorguluyor" açıklamasını yaptı.
Uluslararası Boyut ve Tepkiler
Bu karar, dünya genelinde Siyonizm karşıtlığının arttığı bir dönemde geldi. Son yıllarda birçok ülkede sol partiler ve sivil toplum kuruluşları, İsrail'in Filistin politikalarını eleştiriyor. Özellikle 2021'deki Gazze çatışmaları ve 2023'teki son gerilim, bu eleştirileri artırdı. Avrupa'da bazı ülkelerde Siyonizm karşıtı önergeler yerel meclislerde kabul edildi. Ancak İngiltere'de ulusal bir partinin bu yönde karar alması ilk kez yaşanıyor. İsrail, bu tür kararların "antisemitizmi teşvik ettiğini" savunuyor. Uluslararası Yahudi örgütleri de kararı kınadı. Buna karşılık, Filistin yanlısı gruplar, bu kararın "İsrail'in apartheid politikalarına karşı bir duruş" olduğunu belirtiyor.
Uzmanlar, kararın İngiltere'deki genel seçimler öncesinde siyasi bir mesaj olduğunu düşünüyor. Yeşil Parti, genç seçmenler ve aktivistler arasında destek arıyor. Ancak bu karar, partinin İsrail yanlısı seçmenler nezdinde oy kaybetmesine neden olabilir. İngiltere'de Yahudi cemaati yaklaşık 300 bin kişiden oluşuyor ve siyasi olarak aktif bir grup. Karar, aynı zamanda İngiltere'nin Orta Doğu politikasında bir değişim sinyali olarak yorumlanıyor. Ancak hükümet, İsrail ile ilişkilerini sürdürmeye devam ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasını uzun yıllardır destekleyen bir ülke olarak bu kararı yakından takip ediyor. İngiltere'de bir partinin Siyonizm'i ırkçılık olarak tanımlaması, Türkiye'nin uluslararası platformlarda dile getirdiği Filistin tezlerine paralel bir gelişme. Ancak Türkiye, Batı ülkelerindeki bu tür kararların somut bir siyasi sonuç doğurmasını bekliyor. Karar, İngiltere'de İsrail karşıtı söylemin yükseldiğini gösteriyor ve Türkiye'nin Avrupa'daki Filistin yanlısı kamuoyunu güçlendirebilir. Öte yandan, Türkiye-İngiltere ilişkilerinde doğrudan bir etkisi olması beklenmiyor; zira Londra'nın dış politikası hükümet tarafından belirleniyor. Yine de bu gelişme, Türkiye'nin Orta Doğu'daki diplomatik çabalarına dolaylı destek sağlayabilir.
