İsrail yanlısı bir sivil toplum kuruluşunun başkanı, Birleşmiş Milletler Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese'yi hedef aldıklarını açıkça itiraf etti. Orta Doğu merkezli haber sitesi Middle East Eye'ın yayımladığı bir videoda, kimliği gizli tutulan grup lideri, Albanese'ye yönelik sistematik bir karalama kampanyası yürüttüklerini ve uluslararası platformlarda itibarını zedelemeye çalıştıklarını söyledi. Bu itiraf, İsrail-Filistin çatışmasında taraf olan grupların BM yetkililerine yönelik baskılarının boyutlarını bir kez daha gündeme taşıdı.
Gelişmenin Arka Planı
Francesca Albanese, Mart 2022'den bu yana BM İnsan Hakları Konseyi tarafından atanan Filistin Özel Raportörü olarak görev yapıyor. İtalyan akademisyen ve insan hakları hukukçusu olan Albanese, özellikle işgal altındaki Filistin topraklarında insan hakları ihlallerine ilişkin raporlarıyla tanınıyor. Göreve başlamasından bu yana İsrail ve müttefiklerinin sert eleştirilerine maruz kalan Albanese, 'İsrail karşıtı' olmakla suçlanıyor.
Söz konusu video, Middle East Eye'ın soruşturma ekibi tarafından gizli kamera ile kaydedildi. Videoda kimliği gizlenen grup başkanı, Albanese'nin raporlarının etkisizleştirilmesi için medyada ve diplomatik çevrelerde lobi faaliyetleri yürüttüklerini, hatta raportörün kişisel geçmişine yönelik asılsız iddialar yaydıklarını anlatıyor. Grup lideri, 'Amacımız, onun sözlerinin ağırlığını kaybetmesini sağlamak. BM'de Filistin dosyasında tarafsız bir isim olarak algılanmasını engellemek istiyoruz' ifadelerini kullanıyor.
Olay, uluslararası insan hakları örgütleri tarafından 'BM yetkililerine yönelik organize bir saldırı' olarak nitelendirildi. İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) sözcüsü, 'Bir grup tarafından bir BM raportörünün hedef alınması, uluslararası hukukun temel ilkelerine aykırıdır. Bu tür eylemler, BM'nin bağımsızlığına yönelik bir tehdittir' dedi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, İsrail-Filistin çatışmasında uluslararası hukuk ve insan hakları söyleminin ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor. Özellikle 7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e yönelik saldırısı ve ardından İsrail'in Gazze'ye başlattığı geniş çaplı operasyon sonrası, BM ve diğer uluslararası kuruluşların tarafsızlığı sorgulanır hale gelmişti. İsrail yönetimi ve destekçileri, BM İnsan Hakları Konseyi'ni 'İsrail karşıtı' bir platform olarak nitelendiriyor ve birçok raporu reddediyor.
Videodaki itiraf, İsrail yanlısı grupların BM yetkililerine yönelik baskılarının sistematik bir boyuta ulaştığını ortaya koyuyor. Uluslararası hukukçular, bu tür girişimlerin BM raportörlerinin bağımsızlığını zedelediğini ve insan hakları ihlallerine ilişkin raporların güvenilirliğini azalttığını belirtiyor. Öte yandan, Albanese'nin görev süresi boyunca İsrail ve ABD tarafından defalarca eleştirilmesi, bu tür saldırıların arkasında resmi destek olabileceği yorumlarına yol açıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu olay, Türkiye'nin de yakından takip ettiği Filistin meselesinde BM ve insan hakları mekanizmalarının etkinliği konusunda önemli bir örnektir. Türkiye, uzun süredir Filistin davasını uluslararası platformlarda savunmakta ve BM nezdinde yapıcı bir rol üstlenmektedir. Francesca Albanese gibi bağımsız raportörlere yönelik baskılar, Ankara'nın da endişeyle karşıladığı bir gelişmedir. Türkiye, bu tür girişimlerin uluslararası hukukun üstünlüğünü zayıflattığını düşünmektedir. Ayrıca, İsrail yanlısı grupların bu tür eylemleri, Türkiye'nin BM İnsan Hakları Konseyi'ndeki konumunu daha da güçlendirebilir ve Ankara'yı uluslararası hukuk ve insan hakları savunuculuğunda daha aktif rol almaya teşvik edebilir.
