İsrail, 7 Ekim 2023'teki Hamas saldırısının ardından ilk kez sandık başına gidiyor. 27 Ekim'de yapılacak genel seçim, ülkeyi Gazze, Lübnan ve İran ile savaşa sürükleyen ve Ortadoğu'yu altüst eden o kanlı saldırının yaralarını sarmaya çalışan bir ülkede, siyasi dengeleri yeniden şekillendirecek. Seçim, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun savaş yönetimine yönelik güvenoyu niteliği taşırken, ülkenin gelecekteki yönünü de belirleyecek kritik bir dönemeç olarak görülüyor.
İsrail Seçim Sistemi ve Siyasi Yapı
İsrail, genel oyla seçilen 120 üyeli tek kamaralı bir parlamentoya (Knesset) sahiptir. Seçimler, ulusal düzeyde orantılı temsil sistemiyle yapılır; yani seçmenler, ülke genelindeki partilere oy verir ve partiler, aldıkları oy oranında Knesset'te sandalye kazanır. Seçim barajı %3,25'tir. Hükümetin kurulabilmesi için bir partinin veya koalisyonun en az 61 sandalyeye ulaşması gerekir. Bu sistem, küçük partilerin ve blokların güçlü olduğu, koalisyon pazarlıklarının kilit rol oynadığı bir siyasi tablo ortaya çıkarır.
7 Ekim saldırısı sonrasında Netanyahu'nun sağcı hükümeti, savaşın yönetimi ve güvenlik açıklarının sorumluluğu konusunda yoğun eleştirilere hedef oldu. Saldırının ardından yapılan anketler, ana muhalefet partisi Yesh Atid lideri Yair Lapid'in öne geçtiğini gösteriyor. Ayrıca, eski Genelkurmay Başkanı Benny Gantz liderliğindeki Ulusal Birlik Partisi de güçlü bir alternatif olarak öne çıkıyor. Sağ kanatta ise Netanyahu'nun Likud Partisi'nin yanı sıra, daha sert milliyetçi partiler de yarışta yer alıyor. Aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in partileri, savaşın sürdürülmesi ve Filistinlilere yönelik sert politikaları savunarak tabanlarını korumaya çalışıyor.
Seçim Kampanyasının Gündemi ve Bölgesel Etkiler
Seçim kampanyasının ana gündem maddesi şüphesiz güvenlik ve savaş. Doğu Kudüs, Batı Şeria, Gazze ve kuzey sınırındaki çatışmaların gölgesinde geçen kampanyada, partiler kendilerini 'güvenliği sağlayacak' tek güç olarak sunuyor. Netanyahu, savaşın başarısızlıklarını örtbas etmeye ve kendisini İsrail'in koruyucusu olarak konumlandırmaya çalışırken, muhalefet ise hükümeti 'istihbarat zaafiyeti' ve 'savaş yorgunu' politikalarla suçluyor. Ekonomi, Gazze'deki savaşın maliyeti ve uluslararası baskıların da kampanyada etkili olması bekleniyor.
Bu seçimin sonuçları, sadece İsrail'in iç siyasetini değil, aynı zamanda bölgesel dengeleri de derinden etkileyecek. İran'la artan gerilim, Hizbullah'la sınır ötesi çatışmalar ve Gazze'deki savaşın seyri, seçim sonrası oluşacak hükümetin politikalarına bağlı olarak yön değiştirebilir. Özellikle ABD'nin arabuluculuk çabaları, ateşkes müzakereleri ve Filistin devleti konusundaki tutumu, İsrail'in yeni hükümetinin uluslararası ilişkilerini belirleyecek. Ayrıca, Suudi Arabistan ile normalleşme görüşmeleri, Körfez ülkeleriyle ilişkiler ve Batı ile olan bağlar da bu seçimden etkilenecek konular arasında yer alıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'deki seçimlerin sonucu, Türkiye-İsrail ilişkilerinin geleceğini doğrudan etkileyebilir. İki ülke arasındaki ilişkiler, 7 Ekim sonrası Gazze'deki savaş nedeniyle gergin bir dönemden geçiyor. Türkiye, Filistin davasına verdiği destek ve insani yardım çabaları doğrultusunda İsrail'e yönelik eleştirilerini sürdürürken, seçim sonrası oluşacak hükümetin izleyeceği politika, Ankara'nın bölgedeki pozisyonunu da yakından ilgilendiriyor. Özellikle Gazze'de kalıcı bir ateşkesin sağlanması, Doğu Akdeniz'deki enerji iş birliği ve bölgesel güvenlik meseleleri, Türkiye'nin İsrail'le diyalog kurma isteğinde belirleyici olacaktır. Bu seçim, Türkiye'nin Filistin politikasının önemini koruduğu bir dönemde, bölgesel dengelerin yeniden şekillenmesine yol açabilir.
