İsrail ordusu, Lübnan topraklarından fırlatılan üç mermiyi hava savunma sistemleriyle başarıyla imha etti. Olay, 7 Kasım 2024 sabah saatlerinde İsrail'in kuzey sınırında meydana geldi. İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), sirenlerin çalmasının ardından bölge sakinlerine sığınaklara geçmeleri çağrısı yaptı. Yapılan açıklamada, füzelerin Lübnan'daki Hizbullah güçleri tarafından fırlatıldığı tahmin ediliyor. Olayda herhangi bir can kaybı yaşanmazken maddi hasar meydana geldi. İsrail ordusu, misilleme olarak Lübnan'daki Hizbullah hedeflerine topçu atışlarıyla karşılık verdi.
Gelişmenin arka planı
Bu olay, İsrail-Lübnan sınırında son dönemde artan gerilimin bir parçası. Hizbullah'ın 7 Ekim 2023'te başlayan Gazze savaşının ardından İsrail'e yönelik saldırılarını yoğunlaştırdığı biliniyor. İsrail ordusu, Lübnan sınırında olası bir kara harekatına karşı hazırlıklarını sürdürüyor. Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Gücü (UNIFIL), bölgede tansiyonun düşürülmesi için taraflara çağrıda bulunuyor. Hizbullah, İsrail'in Gazze'deki operasyonlarına misilleme olarak hareket ettiğini açıklarken, İsrail hükümeti ise kuzey sınırında güvenliği sağlama konusunda kararlı olduğunu vurguluyor. Lübnan hükümeti, ülke topraklarının çatışma alanına dönüşmesinden endişe duyuyor.
Bölgedeki gerginlik, İran destekli Hizbullah ile İsrail arasında 2006 yılındaki savaştan bu yana en ciddi çatışma riskini taşıyor. Uzmanlar, tarafların tam ölçekli bir savaştan kaçınma eğiliminde olduğunu ancak her an kontrolden çıkabilecek bir süreç yaşandığını belirtiyor. İsrail, hava savunma sistemlerini sınıra yakın bölgelere konuşlandırarak olası saldırılara karşı tedbir alıyor. Hizbullah ise elinde bulunan hassas güdümlü füzelerle İsrail'in derinliklerini vurabilecek kapasiteye sahip olduğunu gösteriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İsrail-Lübnan gerginliği, Ortadoğu'da zaten kırılgan olan dengeleri daha da sarsıyor. İsrail'in Gazze'deki operasyonları bölgesel bir çatışmaya dönüşme riski taşırken, Lübnan cephesinde yaşanan gelişmeler endişeleri artırıyor. ABD ve Fransa başta olmak üzere uluslararası aktörler, tansiyonun düşürülmesi için diplomatik girişimlerde bulunuyor. İran, Hizbullah'ı desteklemeye devam ederken, Suudi Arabistan gibi bazı Arap ülkeleri ise çatışmaların yayılmasını istemiyor. Birleşmiş Milletler, bölgede ateşkes çağrısı yaparken, sivil kayıpların önlenmesi için taraflara itidal çağrısında bulunuyor.
Küresel enerji piyasaları, çatışmanın genişleme olasılığına karşı hassasiyetini koruyor. İsrail-Lübnan sınırında yaşanacak olası bir savaş, Doğu Akdeniz'deki enerji keşiflerini ve taşımacılığını etkileyebilir. Bölgede yeni bir mülteci krizinin ortaya çıkmasından endişe edilirken, uluslararası toplum insani yardım hazırlıklarını sürdürüyor. Rusya'nın Ukrayna savaşıyla meşgul olduğu bir dönemde, Ortadoğu'da yeni bir büyük çatışma küresel güç dengelerini yeniden şekillendirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Lübnan ve İsrail ile tarihsel bağları ve bölgesel çıkarları nedeniyle bu gerginliği yakından takip ediyor. İsrail-Lübnan çatışmasının büyümesi, Doğu Akdeniz'de Türkiye'nin enerji ve deniz yetki alanlarını doğrudan etkileyebilir. Ayrıca, Suriye'deki istikrarsızlığa benzer şekilde, Lübnan'da yaşanacak bir kriz Türkiye'ye yeni bir mülteci akınına yol açabilir. Türkiye, taraflara itidal çağrısı yaparken, bölgede kalıcı barış için arabuluculuk girişimlerini desteklemektedir. Ankara'nın en büyük endişesi, çatışmaların bölgeselleşerek Türkiye'nin güney sınırlarına sıçramasıdır. Bu nedenle, Türkiye hem İsrail hem de Hizbullah'la iletişim kanallarını açık tutarak krizin yayılmasını önlemeye çalışmaktadır.
