Pakistan'ın güneybatısındaki Belucistan eyaletinde bir kömür madeninde meydana gelen şiddetli patlama, en az 11 maden işçisinin hayatını kaybetmesine ve düzinelerce kişinin yerin yüzlerce metre altında mahsur kalmasına neden oldu. Yetkililer, kurtarma ekiplerinin yoğun çabalarına rağmen mahsur kalan işçilere ulaşmakta güçlük çektiğini, patlamanın ardından çıkan yangın ve metan gazı birikimi nedeniyle çalışmaların aksadığını bildirdi. Olay, ülkenin maden güvenliği standartlarının ne kadar yetersiz olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
Patlamanın Ardından Büyük Kurtarma Operasyonu
Yerel saatle sabah saatlerinde meydana gelen patlama, Belucistan'ın Duki bölgesindeki bir kömür ocağında yaşandı. Bölge müdürü Habibullah Agha, yaptığı açıklamada patlamanın büyük olasılıkla metan gazı birikmesinden kaynaklandığını belirtti. Patlamanın şiddetiyle madenin giriş kısmı çökerken, o sırada mesaide olan 52 işçiden 11'inin cesedine ulaşıldığı, 41 işçinin ise hâlâ mahsur olduğu bildirildi. Kurtarma ekipleri, oksijen tüpleri ve vinçlerle mahsur kalan işçilere ulaşmaya çalışıyor. Ancak madenin derinliği ve yüksek metan gazı yoğunluğu nedeniyle çalışmalar yavaş ilerliyor.
Pakistan'ın madenlerinde sık sık yaşanan bu tür kazalar, ülkenin enerji ihtiyacının büyük bölümünü karşılayan kömür sektöründeki güvenlik açıklarını ortaya koyuyor. Belucistan, ülkenin en fakir bölgelerinden biri olmasına rağmen zengin maden yataklarına ev sahipliği yapıyor. Ancak bölgedeki madenlerin büyük çoğunluğu ilkel yöntemlerle işletiliyor ve temel güvenlik önlemlerinden yoksun. İşçiler, genellikle kask ve koruyucu ekipman olmadan çalışıyor, havalandırma sistemleri ise ya hiç bulunmuyor ya da uzun süredir bakımsız durumda.
Belucistan'da Art arda Maden Kazaları
Pakistan'ın madenlerinde iş güvenliği, yıllardır ihmal ediliyor. Özellikle Belucistan'daki özel maden işletmeleri, maliyetleri düşürmek için güvenlik önlemlerini göz ardı ediyor. Geçtiğimiz yıl aynı bölgede meydana gelen benzer bir patlamada 6 işçi yaşamını yitirmiş, ülke genelinde maden kazalarında her yıl onlarca işçi hayatını kaybediyor. Ulusal Maden İşçileri Sendikası'na göre, son on yılda Belucistan'daki maden kazalarında en az 200 işçi öldü. Sendika yetkilileri, hükümetin denetim mekanizmalarını etkin şekilde uygulamadığını ve işletmelerin lisanslarının yenilenmesi sırasında güvenlik koşullarının yeterince denetlenmediğini vurguluyor.
Bu kaza, Pakistan'ın enerji sektöründe kömüre olan bağımlılığını da yeniden gündeme getiriyor. Ülke, elektrik üretiminin yaklaşık %30'unu kömürden sağlıyor. Ancak yerli kömürün kalitesiz olması ve maden koşullarının ilkelliği, enerji güvenliği ile işçi sağlığı arasında bir denge kurulmasını zorunlu kılıyor. Son yıllarda Çin ile yapılan anlaşmalar kapsamında yeni termik santraller kurulmasına rağmen, mevcut madenlerin modernizasyonu için ciddi bir yatırım yapılmadı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu elim kaza, Pakistan'ın maden güvenliği alanındaki kronik sorunlarına işaret etmekle birlikte, Türkiye için de dolaylı çıkarımlar barındırıyor. Türkiye, maden kazalarının sık yaşandığı ülkelerden biri olarak benzer acı deneyimlere sahip. Özellikle Soma'da 2014 yılında meydana gelen ve 301 işçinin hayatını kaybettiği facia, Türk kamuoyunda madencilik güvenliğine yönelik derin yankılar uyandırmıştı. Türkiye'nin maden güvenliği konusunda attığı adımlar, Belucistan'daki koşullarla kıyaslandığında daha ileri bir seviyede olsa da, gelişmekte olan ülkelerin enerji ihtiyaçları ile işçi sağlığı arasında sıkışmışlığını gösteren bu tür olaylar, uluslararası toplumun dikkatini madencilik sektöründeki insani koşullara çekmesi açısından önem taşıyor. Türkiye'nin bölge ülkeleriyle enerji iş birlikleri düşünüldüğünde, bu tür kazaların önlenmesi için kapasite geliştirme projelerine katkı sağlaması, hem insani hem de diplomatik açıdan değerli olabilir.
