İsrail makamları, salı günü Mescid-i Aksa vaizi ve Kudüs Yüksek İslam Konseyi Başkanı Şeyh Ekrima Sabri'nin Mescid-i Aksa'ya girişini altı ay daha yasaklama kararı aldı. Quds Press'in haberine göre, İsrail yetkilileri uzatma emrini Sabri'ye tebliğ etti. Bu karar, işgal altındaki Doğu Kudüs'teki kutsal mekânlara erişim konusundaki kısıtlamaların sürdüğünü gösteriyor ve bölgedeki dini ve siyasi gerilimi daha da derinleştiriyor.
Yasağın Arka Planı ve Sabri'nin Konumu
Şeyh Ekrima Sabri, Filistin'de ve İslam dünyasında saygın bir dini otorite olarak tanınıyor. Uzun yıllar Kudüs Müftüsü olarak görev yaptıktan sonra Kudüs Yüksek İslam Konseyi Başkanlığı'na getirildi. Mescid-i Aksa'daki vaazları ve dini liderliği, Filistin halkı üzerinde önemli bir etkiye sahip. İsrail'in uyguladığı giriş yasağı, Sabri'nin ibadet özgürlüğünü kısıtlarken aynı zamanda Filistin toplumu üzerinde baskı aracı olarak kullanılıyor.
İsrail, Sabri'ye yönelik yasağı ilk kez 2022 yılında uygulamaya başladı. O tarihten bu yana yasak belirli aralıklarla uzatılıyor. Son uzatma ile birlikte Sabri'nin Mescid-i Aksa'ya girişi altı ay daha engellenmiş oldu. İsrail yönetimi, güvenlik gerekçeleriyle bu tür yasaklar uyguladığını savunuyor; ancak Filistinliler ve uluslararası kuruluşlar, bu tür kısıtlamaların dini özgürlüklere müdahale anlamına geldiğini belirtiyor.
Mescid-i Aksa, Müslümanlar için üçüncü kutsal mekân olarak kabul ediliyor ve statükosu uluslararası anlaşmalarla güvence altında. Ancak İsrail'in son yıllarda kutsal mekâna yönelik uygulamaları, özellikle de dini liderlere getirilen kısıtlamalar, bölgede tansiyonu yükseltiyor. Sabri'nin yasağı, sadece bir kişiye yönelik bir tedbir gibi görünse de aslında Filistin halkının dini haklarına yönelik daha geniş bir kısıtlama politikasının parçası olarak değerlendiriliyor.
Bölgesel ve Uluslararası Yansımalar
Kudüs'teki bu gelişme, Orta Doğu barış süreci açısından da kritik bir döneme denk geliyor. İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları ve Batı Şeria'daki artan yerleşimci şiddeti, zaten kırılgan olan bölgesel istikrarı daha da zorluyor. Mescid-i Aksa'ya yönelik kısıtlamalar, Ürdün gibi bölge ülkelerinin yanı sıra İslam İşbirliği Teşkilatı üyeleri tarafından da yakından takip ediliyor. Ürdün, Kudüs'teki kutsal mekânların koruyucusu sıfatıyla bu tür uygulamalara karşı diplomatik girişimlerde bulunabilir.
Uluslararası toplum, İsrail'in Doğu Kudüs'teki uygulamalarını sık sık eleştiriyor. Birleşmiş Milletler ve insan hakları örgütleri, dini liderlere yönelik giriş yasaklarının ibadet özgürlüğünü ihlal ettiğini ve gerginliği artırdığını vurguluyor. Ancak İsrail, bu tür eleştirileri genellikle güvenlik endişeleriyle yanıtlıyor. Sabri'nin yasağının uzatılması, Filistin yönetimi tarafından da tepkiyle karşılanabilir. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve diğer yetkililer, Kudüs'teki İslami ve Hristiyan kutsal mekânlara yönelik her türlü müdahaleyi reddettiklerini açıklamışlardı.
Bu gelişme, aynı zamanda İsrail'in iç siyasetiyle de bağlantılı. Aşırı sağcı hükümet ortakları, Mescid-i Aksa'daki statükonun değiştirilmesi yönünde baskı yapıyor. Sabri gibi sembol isimlere uygulanan yasaklar, bu kesimlere yönelik bir mesaj olarak da okunabilir. Ancak bu tür adımlar, Filistinliler arasında öfkeyi artırarak yeni bir intifada riskini gündeme getirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Kudüs'teki kutsal mekânların statükosuna büyük önem veriyor ve Mescid-i Aksa'ya yönelik her türlü müdahaleyi şiddetle kınıyor. Şeyh Ekrima Sabri'nin giriş yasağının uzatılması, Ankara'nın Filistin davasına verdiği desteğin önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Türkiye, uluslararası platformlarda İsrail'in bu tür uygulamalarına karşı diplomatik çabalarını sürdürebilir. Ayrıca, Kudüs'teki gerilimin tırmanması, Türkiye'nin bölgesel istikrar ve güvenlik açısından kaygılarını artırabilir. Cumhurbaşkanı Erdoğan, daha önce yaptığı açıklamalarda Mescid-i Aksa'nın kırmızı çizgi olduğunu belirtmişti. Bu gelişme, Türkiye'nin İslam dünyasıyla dayanışma içinde hareket etme ve Filistin halkının haklarını savunma yönündeki politikasını güçlendirecektir.
