İsrail güvenlik güçleri, Kudüs Valiliği’nin açıklamasına göre, 7 Şubat Cuma günü cuma namazının ardından Kudüs Başmüftüsü Şeyh Muhammed Hüseyin’i gözaltına aldı ve bir hafta süreyle Mescid-i Aksa Külliyesi’ne girişini yasakladı. Başmüftünün gözaltına alınma nedeni henüz resmi olarak açıklanmazken, olay Filistin yönetimi ve İslam dünyasında geniş yankı uyandırdı. Kudüs Valiliği, İsrail makamlarının Hüseyin’i sorgulamak üzere alıkoyduğunu ve ardından Aksa’ya giriş yasağı getirdiğini duyurdu. Filistinli yetkililer, bu adımı İsrail’in Kudüs’teki İslami varlığı hedef alan provokatif bir eylemi olarak nitelendirdi.
Olayın Arka Planı ve Gelişmeler
Kudüs Başmüftüsü Şeyh Muhammed Hüseyin, Mescid-i Aksa’nın en üst dini otoritesi olarak kabul ediliyor. İsrail güçlerinin onu cuma namazı çıkışında gözaltına alması ve bir hafta süreyle ibadet merkezine girişini yasaklaması, Doğu Kudüs’te gerilimi tırmandırdı. Filistin resmi ajansı WAFA’nın aktardığına göre, Hüseyin’e yönelik işlem, Mescid-i Aksa’daki namazlara katılımın yüksek olduğu bir dönemde gerçekleşti. Gözaltı sürecinde Başmüftü’nün sorgulandığı ancak detayların paylaşılmadığı belirtiliyor. Kudüs Valiliği, bu tür kısıtlamaların uluslararası hukuka aykırı olduğunu vurguladı. İsrail polisi konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmazken, bazı İbrani medyası olayın “güvenlik gerekçeleriyle” gerçekleştiğini öne sürdü. Ancak Filistinli gruplar, bu hamlenin İsrail’in Kudüs’teki Filistin varlığını zayıflatma girişiminin bir parçası olduğunu savunuyor.
Başmüftü Hüseyin, daha önce de İsrail tarafından benzer kısıtlamalarla karşı karşıya kalmıştı. 2023 yılında da birkaç gün süreyle Aksa’ya girişi yasaklanan Hüseyin, Filistin ulusal kimliğinin sembol isimlerinden biri. Mescid-i Aksa, Müslümanlar için üçüncü en kutsal mabet kabul edilirken, Yahudiler tarafından Tapınak Tepesi olarak adlandırılıyor. Bölge, İsrail-Filistin çatışmasının en hassas noktalarından birini oluşturuyor. Son yıllarda İsrail’in aşırı sağcı hükümeti, Yahudi yerleşimcilerin Aksa’ya girişini artırırken, Filistinliler bu durumu statükonun ihlali olarak değerlendiriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Kudüs Başmüftüsü’nün gözaltına alınması, sadece Filistin'de değil, İslam dünyasında da geniş yankı buldu. Ürdün Dışişleri Bakanlığı olayı kınarken, Hamas ve Filistin İslami Cihat Örgütü gibi yapılar İsrail’i “dini özgürlükleri hedef almakla” suçladı. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri de benzer kınama mesajları yayımladı. Mescid-i Aksa, Kudüs’ün statüsü konusunda uluslararası toplumun hassasiyet gösterdiği bir bölge. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2334 sayılı kararı, işgal altındaki Doğu Kudüs’teki tüm tek taraflı adımları yasadışı ilan ediyor. Ancak İsrail, bu kararları tanımıyor.
Olay, İsrail-Filistin çatışmasının yeniden tırmanma riskini artırıyor. Özellikle Ramazan ayı yaklaşırken, Aksa’da yaşanacak herhangi bir gerilim, bölgesel bir krize dönüşebilir. Geçmişte benzer olaylar, Gazze’den roket saldırıları ve işgal güçlerinin sert müdahalesiyle sonuçlanmıştı. Türkiye gibi ülkeler de konuyu yakından takip ediyor. Filistin yönetimi, uluslararası toplumu İsrail’i durdurmaya çağırırken, ABD’nin sessizliği dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği geleneksel destek ve Kudüs’teki İslami hassasiyet göz önüne alındığında, bu gelişmeyi doğrudan kendini ilgilendiren bir mesele olarak görmektedir. Ankara'nın Filistin yönetimi ve İslam İşbirliği Teşkilatı nezdinde girişimlerde bulunması beklenir. Olay, Türkiye'nin bölgesel aktör olarak Filistin’deki dini özgürlükleri koruma refleksini yeniden harekete geçirebilir. Ayrıca, İsrail ile son dönemde normalleşme adımları atan Türkiye, bu tür provokasyonlar karşısında diplomatik dilini sertleştirebilir. Bölgesel istikrarsızlık, Türkiye’nin enerji ve ticaret odaklı dış politikası için de risk oluşturmaktadır.
