Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de düzenlenen Asya'da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı (CICA) zirvesinde İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un konuşmasını 10'dan fazla ülkenin heyeti protesto ederek salonu terk etti. Olay, Herzog'un konuşması sırasında gerçekleşti ve bazı delegasyonların salondan ayrılmasıyla zirvede diplomatik bir krize yol açtı. CICA, 1992'den bu yana Asya kıtasında güven artırıcı önlemler almayı amaçlayan ve 28 üye ülkeden oluşan bir forum. Zirveye katılan ülkeler arasında Türkiye, Rusya, Çin, Hindistan, Pakistan, İran ve Filistin gibi ülkeler bulunuyor. İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları nedeniyle birçok ülke heyetinin tepkisiyle karşılaştığı ve bu protestonun Filistin meselesine duyarlılığı gösterdiği belirtiliyor.
Protestonun Arka Planı ve CICA Zirvesi
CICA, Asya kıtasında barış ve güvenliği artırmak amacıyla kurulmuş bir platform olup, üye ülkeler arasında ekonomik, çevresel ve insani işbirliğini teşvik etmeyi hedefliyor. Zirve, Bakü'de düzenlenen ve birçok devlet başkanının katıldığı bir toplantıydı. İsrail Cumhurbaşkanı Herzog'un konuşması sırasında bazı delegasyonların salonu terk etmesi, İsrail'in bölgedeki politikalarına yönelik artan tepkinin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Özellikle son aylarda Gazze'de yaşanan çatışmalar ve sivil kayıplar, uluslararası kamuoyunda İsrail'e yönelik eleştirileri artırmış durumda. Türkiye, İran, Pakistan gibi ülkelerin yanı sıra bazı Arap ülkelerinin de protestoya katıldığı ifade ediliyor.
Protesto sırasında herhangi bir resmi açıklama yapılmadı ancak görgü tanıkları, delegasyonların konuşma sırasında ayağa kalkarak salonu terk ettiğini ve bunun bir tepki gösterisi olduğunu belirtiyor. İsrail tarafından henüz bir açıklama gelmedi. CICA zirvesi, İsrail'in katıldığı nadir uluslararası toplantılardan biriydi ve bu olay, İsrail'in uluslararası arenada izolasyonunu gözler önüne serdi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, İsrail'in özellikle Asya ve Orta Doğu'da artan izolasyonunu yansıtıyor. Son dönemde Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası platformlarda İsrail aleyhine oyların artması, bu tür protestoların bir parçası olarak görülüyor. CICA gibi çok taraflı bir forumda yaşanan bu olay, İsrail'in bölgesel barış sürecinde karşılaştığı zorlukları da ortaya koyuyor. Ayrıca, Azerbaycan'ın ev sahipliği yaptığı zirvede böyle bir protestonun yaşanması, Bakü'nün denge politikası açısından da dikkat çekici.
Uzmanlar, bu tür protestoların İsrail'e yönelik diplomatik baskıyı artırabileceğini ve bazı ülkelerin İsrail ile ilişkilerini gözden geçirmesine yol açabileceğini belirtiyor. Ancak, somut bir yaptırım veya ilişki kesme kararı olmadığı sürece etkisinin sınırlı kalabileceği de ifade ediliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, CICA üyesi bir ülke olarak zirvede muhtemelen üst düzey bir heyetle temsil edildi. Türkiye'nin İsrail'in Gazze politikalarına yönelik eleştirileri biliniyor ve Cumhurbaşkanı Erdoğan sık sık İsrail'i eleştiriyor. Bu protesto, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği desteği ve İsrail'e yönelik tutumunu yansıtması açısından önemli. Ayrıca, Azerbaycan'ın zirvesinde yaşanan bu olay, Türkiye'nin bölgesel aktör olarak rolünü pekiştirebilir. Türk dış politikası açısından, İsrail'in izolasyonu ve Filistin meselesinin uluslararası platformlarda daha fazla dile getirilmesi, Ankara'nın pozisyonunu güçlendirebilir. Ancak, Türkiye'nin İsrail ile ilişkileri karmaşık bir seyir izliyor; son yıllarda normalleşme adımları atılsa da Gazze krizi bu süreci olumsuz etkiledi. Bu gelişme, Türkiye'nin bölgesel liderlik iddiasını destekler nitelikte.
