Gazze'nin güneyindeki Han Yunus kentinde bulunan Nasser Hastanesi'nde, prematüre ve düşük doğum ağırlıklı bebekler için uygulanan 'kanguru anne bakımı' pilot programı, savaşın yıktığı sağlık sisteminde yenidoğanların hayatta kalma mücadelesine umut oluyor. Anne ile bebeğin ten tene temasına dayanan bu yöntem, özellikle kuvöz imkânlarının kısıtlı olduğu koşullarda bebeklerin vücut ısısını korumasına, emme reflekslerinin güçlenmesine ve enfeksiyon riskinin azalmasına yardımcı oluyor.
Kanguru Anne Bakımı Nedir, Nasıl Uygulanıyor?
Kanguru anne bakımı (Kangaroo Mother Care - KMC), özellikle düşük doğum ağırlıklı bebeklerde kullanılan, anne ile bebek arasındaki ten tene teması esas alan bir yöntem. Bu yöntemde bebek, çıplak göğüs üzerinde, genellikle bir bezle sabitlenerek anneyle temas halinde tutuluyor. Dünya Sağlık Örgütü'nün de önerdiği bu uygulama, bebeğin vücut sıcaklığını düzenliyor, kalp atışlarını stabilize ediyor ve anne sütü üretimini artırarak emzirmeyi kolaylaştırıyor. Nasser Hastanesi'ndeki pilot program, bu yöntemin savaş koşullarında bile etkin şekilde uygulanabileceğini gösteriyor.
Hastane yetkililerine göre program, özellikle kuvöz kapasitesinin yetersiz olduğu durumlarda hayati önem taşıyor. Gazze'de uzun süredir devam eden çatışmalar ve abluka nedeniyle sağlık altyapısı ciddi zarar görmüş durumda. Elektrik kesintileri, tıbbi malzeme eksikliği ve personel yetersizliği, yenidoğan bakımını zorlaştırıyor. Kanguru anne bakımı, düşük maliyetli ve ekipman gerektirmeyen bir yöntem olarak bu koşullarda öne çıkıyor.
Program kapsamında annelere, bebeklerini nasıl doğru şekilde tutacakları, ne sıklıkla ten tene temas sağlayacakları ve emzirme konusunda eğitimler veriliyor. Sağlık çalışanları, annelerin moral ve motivasyonunun da bu süreçte kritik olduğunu vurguluyor. Savaş travması yaşayan anneler için bebekleriyle kurdukları bu yakın bağ, hem bebeğin hem de annenin psikolojik iyileşmesine katkı sağlıyor.
Savaşın Gölgesinde Yenidoğan Bakımı
Gazze'deki sağlık sistemi, yıllardır süren abluka ve son dönemdeki yoğun çatışmalar nedeniyle çökme noktasında. Birçok hastane kısmen hizmet verebiliyor, tıbbi cihazlar ve ilaçlar ciddi şekilde kısıtlı. Bu ortamda prematüre bebeklerin hayatta kalması, büyük ölçüde sağlık çalışanlarının özverisine ve pratik çözümlere bağlı. Nasser Hastanesi'ndeki kanguru anne bakımı programı, bu tür yenilikçi yaklaşımların ne kadar hayati olabileceğini gösteriyor.
Birleşmiş Milletler ve çeşitli insani yardım kuruluşları, Gazze'deki yenidoğan ölümlerinin arttığına dikkat çekiyor. Anne ve bebek sağlığı hizmetlerine erişim, çatışma ortamında giderek zorlaşıyor. Kanguru anne bakımı gibi düşük teknolojili müdahaleler, bu boşluğu kısmen doldursa da, kalıcı çözüm için bölgeye insani yardımların kesintisiz ulaştırılması ve sağlık altyapısının yeniden inşası gerekiyor.
Uzmanlar, kanguru anne bakımının sadece fiziksel değil, duygusal faydalarına da işaret ediyor. Savaş ve yerinden edilme deneyimi yaşayan anneler için bebekleriyle ten tene temas, travmayla baş etmede ve bağlanma sürecini güçlendirmede önemli bir rol oynuyor. Program, bu yönüyle de psikososyal destek işlevi görüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Gazze'deki bu tür girişimler, sadece yerel sağlık hizmetleri açısından değil, aynı zamanda küresel insani yardım politikaları bakımından da dikkate değer. Dünya genelinde yenidoğan ölümlerinin önemli bir kısmı, düşük ve orta gelirli ülkelerde meydana geliyor. Kanguru anne bakımı, DSÖ tarafından da desteklenen, kanıta dayalı ve uygun maliyetli bir müdahale olarak öne çıkıyor. Gazze gibi kriz bölgelerinde bu yöntemin başarıyla uygulanması, benzer koşullardaki diğer ülkeler için de örnek teşkil edebilir.
Öte yandan, Gazze'deki insani krizin derinleşmesi, uluslararası toplumun sorumluluğunu artırıyor. Sağlık hizmetlerine erişimin kısıtlanması, özellikle kadın ve çocuklar gibi savunmasız grupları doğrudan etkiliyor. Uluslararası kuruluşlar, taraflara insani yardım koridorlarının açık tutulması ve sağlık tesislerinin korunması çağrısında bulunuyor. Nasser Hastanesi'ndeki program, kısıtlı imkânlara rağmen umudun ve dayanışmanın simgesi haline gelmiş durumda.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Gazze'deki insani krize karşı en aktif diplomatik ve insani yardım faaliyetleri yürüten ülkelerden biri. Nasser Hastanesi'ndeki kanguru anne bakımı programı, Türkiye'nin bölgeye yönelik sağlık yardımları ve anne-bebek sağlığı alanındaki deneyimiyle örtüşüyor. Türk sağlık kuruluşları, benzer programları daha önce farklı kriz bölgelerinde uygulamıştı. Bu tür düşük maliyetli, yüksek etkili yöntemlerin yaygınlaştırılması, Türkiye'nin insani diplomasi hedefleri açısından da fırsat sunuyor. Ayrıca Gazze'deki sağlık altyapısının güçlendirilmesi, Türkiye'nin bölgede kalıcı barış ve istikrar arayışlarına katkı sağlayabilir.
