İran, İsrail'in Güney Lübnan'daki askeri operasyonlarını durdurmaması halinde 'sert bir karşılık' vereceği uyarısında bulundu. Tahran yönetimi, İsrail'in sürdürdüğü saldırıların, Pazar günü ABD ile varılan anlaşmayı tehlikeye attığını belirtti. İran Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, 'İsrail'in Lübnan'daki eylemleri, İran ile ABD arasında sağlanan mutabakatın temelini sarsmaktadır. Eğer bu saldırılar durmazsa, İran sert bir yanıt vermek zorunda kalacaktır' ifadeleri kullanıldı.
Gelişmenin arka planı
İran'ın üst düzey diplomatı ve müzakerecisi Ali Bagheri Kani, Pazar günü yaptığı açıklamada, ABD ile varılan anlaşmanın doğrudan İsrail'in Lübnan'daki askeri varlığına bağlı olduğunu vurgulamıştı. Bagheri Kani, 'Barış anlaşması, İsrail'in Lübnan'dan çekilmesine ve saldırılarını sonlandırmasına bağlıdır' demişti. Bu açıklama, İran ile ABD arasında dolaylı yürütülen müzakerelerin bir parçası olarak görülüyor. 2026 yılının Haziran ayında gerçekleşen bu gelişmeler, bölgede tansiyonun yeniden yükselmesine neden oldu.
İsrail ise Lübnan'daki operasyonlarını Hizbullah'ın sınır bölgelerinde konuşlanmasını engellemek amacıyla yürüttüğünü savunuyor. Tel Aviv yönetimi, kuzey sınırında güvenliği sağlamak için bu operasyonların elzem olduğunu dile getiriyor. Ancak uluslararası toplum, İsrail'in bu hamlelerinin bölgesel bir savaşı tetikleyebileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İran'ın bu tehdidi, sadece İsrail ile Tahran arasındaki gerilimi artırmakla kalmıyor, aynı zamanda ABD'nin Orta Doğu politikasını da zora sokuyor. Pazar günü varılan anlaşma, İran'ın nükleer programı ve bölgesel faaliyetlerine ilişkin bazı kısıtlamaları içeriyordu. Ancak İsrail'in Lübnan'daki saldırıları, İran'ın anlaşmayı sorgulamasına yol açtı. ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, taraflara itidal çağrısı yapılırken, mevcut anlaşmanın korunması için diplomatik kanalların açık tutulduğu belirtildi.
Bölge ülkeleri ise gelişmeleri endişeyle izliyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri, çatışmanın yayılması halinde kendi güvenliklerinin de tehdit altına gireceğini düşünüyor. Bu nedenle, hem İran hem de İsrail üzerinde baskı kurmaya çalışıyorlar. Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği ise taraflara diyalog çağrısı yaparken, BM Lübnan Özel Koordinatörü Joanna Wronecka, 'Lübnan'ın egemenliğine saygı gösterilmesi ve sivillerin korunması hayati önem taşımaktadır' dedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin hem güney sınırındaki istikrarı hem de Doğu Akdeniz'deki çıkarlarını yakından ilgilendiriyor. İran ile İsrail arasındaki olası bir çatışma, Suriye ve Irak üzerinden Türkiye'ye sıçrayabilecek yeni bir göç dalgasına yol açabilir. Ayrıca, Türkiye'nin enerji politikaları açısından kritik öneme sahip Doğu Akdeniz'deki dengeleri de etkileyebilir. Ankara, bölgede diplomatik çözümden yana bir tutum sergilerken, ABD ile İran arasındaki anlaşmanın bozulması, Türkiye'nin enerji ticaretinde alternatif kaynaklara yönelme çabalarını da olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle, Türkiye'nin hem İran hem de İsrail ile dengeli bir diplomatik ilişki yürütmesi ve krizin yayılmasını engellemek için uluslararası girişimlerde aktif rol alması önem arz ediyor.
