İran, ABD ve İsrail'in son saldırılarına rağmen askeri gücünün büyük bölümünü koruduğunu açıkladı. İranlı bir askeri yetkili Çarşamba günü yaptığı açıklamada, ülkenin füze ve insansız hava aracı (İHA) kapasitesinin yüzde 75'inden fazlasının hâlâ sağlam olduğunu ve kullanıma hazır bulunduğunu belirtti. Bu açıklama, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın askeri yeteneklerinin büyük ölçüde imha edildiği yönündeki değerlendirmeleriyle doğrudan çelişiyor. İran resmi haber ajansı IRNA'nın aktardığına göre, yetkili ayrıca İran'ın savunma sistemlerinin ve stratejik füze stoklarının etkinliğini sürdürdüğünü ve olası bir saldırıya karşı caydırıcılık kapasitesinin korunduğunu vurguladı.
Gelişmenin Arka Planı
İran'ın bu açıklaması, bölgede tansiyonun yüksek olduğu bir dönemde geldi. Son haftalarda İsrail, Suriye ve Lübnan'daki İran bağlantılı hedeflere yönelik hava saldırıları düzenlerken, ABD de Basra Körfezi'ne ek askeri güç sevk etmişti. Trump yönetimi, İran'ın nükleer programı ve bölgesel faaliyetlerine yönelik 'maksimum baskı' politikasını yeniden uygulamaya koymuş durumda. Ancak İranlı yetkililer, bu baskılara rağmen askeri altyapılarını güçlendirdiklerini ve modernize ettiklerini savunuyor.
İranlı generalin açıklaması, ülkenin savunma bütçesinin artırıldığı ve yerli füze programının hızlandırıldığı bir döneme denk geliyor. İran, uzun menzilli balistik füzeler ve hassas güdümlü İHA'lar geliştirdiğini sık sık duyuruyor. Bu silahların, özellikle İsrail ve ABD'nin bölgedeki askeri varlığına karşı caydırıcı bir unsur olarak görüldüğü belirtiliyor. Uzmanlar, İran'ın füze ve İHA stoklarının sayısının ve çeşitliliğinin arttığını, bunun da bölgesel güç dengesini etkilediğini ifade ediyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İran'ın bu çıkışı, sadece ABD ile olan gerilimi artırmakla kalmıyor, aynı zamanda bölgesel güç dinamiklerini de etkiliyor. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve İsrail, İran'ın askeri kapasitesinden endişe duyuyor. Bu ülkeler, son yıllarda savunma harcamalarını artırarak ve ittifaklar kurarak İran'ın yayılmacı politikalarına karşı koymaya çalışıyor.
ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları ve askeri tehditleri, uluslararası toplumda da tartışma yaratıyor. Rusya ve Çin, İran ile askeri ve ekonomik iş birliğini derinleştirirken, Avrupa ülkeleri ise diplomasi çağrısında bulunuyor. İran'ın nükleer anlaşmanın geleceği belirsizliğini korurken, bölgede yeni bir çatışma riski de gündemde. İran'ın füze kapasitesinin önemli bir bölümünü koruduğu iddiası, bölgedeki güç dengesine ilişkin tartışmaları yeniden alevlendiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran'ın askeri kapasitesini koruduğu yönündeki açıklamalar, Türkiye'nin güvenlik hesaplarında kritik bir yer tutuyor. Türkiye, İran'la uzun bir kara sınırını paylaşıyor ve iki ülke arasında Suriye, Irak ve Kafkasya'da çıkar çatışmaları bulunuyor. İran'ın füze programı, Türkiye'nin füze savunma sistemleri ve NATO'nun doğu kanadı için önemli bir tehdit oluşturuyor. Ancak Türkiye, İran ile enerji ithalatı ve ticari ilişkiler açısından da bağımlılık içinde. Bu nedenle Ankara, Tahran'la askeri gerilimden kaçınarak diyalog kanallarını açık tutmaya çalışıyor. İran'ın askeri gücünün korunması, bölgesel çatışma riskini artırarak Türkiye'yi dolaylı olarak etkileyebilir.
