Tahran sakinleri, Pazartesi sabahına, ezeli düşmanlar İran ve İsrail arasındaki karşılıklı saldırıların ardından tam ölçekli savaşın yeniden başlama ihtimaliyle kaygılı ve bitkin halde uyandı. Bu son gerilim, şimdiye kadar kırılgan ateşkes için en büyük tehdidi oluşturdu. İranlılar, ülkelerinin İsrail ile doğrudan bir çatışmaya sürüklenip sürüklenmeyeceğini sorgularken, sokaklarda gergin bir sessizlik hakimdi. Uzun süredir yaptırımlar ve siyasi krizlerle boğuşan ülkede, yeni bir savaşın ekonomik ve psikolojik yükü halkın sırtına daha da ağır gelecek.
Gelişmenin arka planı: Karşılıklı saldırılar ve kırılgan ateşkes
İran ve İsrail arasındaki gerilim, son haftalarda bir dizi karşılıklı saldırıyla tırmandı. İsrail, İran'ın Suriye'deki askeri varlığına yönelik hava saldırıları düzenlerken, İran da İsrail hedeflerine yönelik insansız hava aracı ve füze saldırılarıyla misilleme yaptı. Bu saldırılar, iki ülke arasında uzun süredir devam eden gölge savaşın açık bir çatışmaya dönüşme riskini artırdı. Ateşkes anlaşmaları, uluslararası ara bulucuların çabalarıyla sağlanmış olsa da, her iki tarafın da kırmızı çizgileri aşması durumu daha da kırılgan hale getirdi. Tahran Üniversitesi'nden uluslararası ilişkiler uzmanı Dr. Ali Rıza Muhammedi, "Mevcut ateşkes, bir irade eksikliğinden değil, tarafların kendi kamuoylarına savaşmak istemediklerini gösterme ihtiyacından kaynaklanıyor. Ancak her an bozulabilir" dedi.
Bölgesel ve küresel boyut: Ortadoğu'da yeni bir savaş tehlikesi
İran-İsrail çatışması, yalnızca iki ülkeyi değil, tüm Ortadoğu'yu istikrarsızlaştırma potansiyeline sahip. Bölgede İran'ın müttefikleri arasında Suriye, Lübnan Hizbullah'ı ve Yemen'deki Husiler yer alırken, İsrail'in en büyük destekçisi ABD olarak öne çıkıyor. Olası bir tam ölçekli savaş, sadece askeri değil, aynı zamanda ekonomik ve insani bir felakete de yol açabilir. Uzmanlar, bu çatışmanın bölgesel dengeleri alt üst edebileceğini ve küresel enerji piyasalarını olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor. Özellikle Hürmüz Boğazı'nın güvenliği, dünya petrol akışının yaklaşık beşte birinin geçtiği bu stratejik noktanın tehdit altına girmesi anlamına geliyor. Bu durum, ABD ve diğer büyük güçlerin bölgeye askeri müdahalesini de tetikleyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran ve İsrail arasındaki gerilim, Türkiye'nin dış politika dengeleri açısından kritik öneme sahiptir. Türkiye, bölgede istikrarı savunan bir ülke olarak, taraflara diyaloğa çağrı yaparken, aynı zamanda İran ile enerji ve ticaret ilişkilerini sürdürmektedir. Olası bir savaş, Türkiye'nin güney sınırında yeni bir güvenlik tehdidi oluşturabilir ve enerji maliyetlerini artırarak ekonomiyi olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye'nin Kafkasya ve Orta Asya'daki nüfuz mücadelesi düşünüldüğünde, bu çatışmalar Ankara'nın bölgesel rolünü daha da karmaşık hale getirebilir. Bu nedenle, Türkiye'nin hem diplomatik kanalları aktif tutması hem de olası bir krize karşı hazırlıklı olması beklenmektedir.
