İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonları sırasında Rusya’nın sağladığı desteği açık bir şekilde övdü. Pezeşkiyan, Moskova’nın Tahran’a olan dayanışmasının, bölgedeki güç dengesini etkileyen kritik bir faktör olduğunu belirterek, iki ülke arasındaki stratejik iş birliğinin derinleştiği mesajını verdi. İran lideri, bu desteğin yalnızca askeri alanda değil, diplomatik ve istihbari alanlarda da kendini gösterdiğini ifade etti. Gelişme, Orta Doğu’da artan gerilimlerin ortasında Rusya-İran ekseninin güçlendiği yönünde yorumlanıyor.
Pezeşkiyan’dan Moskova’ya Teşekkür ve Stratejik Ortaklık Vurgusu
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, son haftalarda yaşanan ve ABD ile İsrail’in ortak askeri operasyonları olarak nitelendirilen gelişmeler sırasında Rusya’nın tutumunu takdirle karşıladığını dile getirdi. Tahran yönetimi, İsrail’in İran’daki diplomatik tesislere ve askeri noktalara yönelik saldırılarında Rusya’nın siyasi desteğinin yanı sıra, uluslararası platformlarda İran aleyhine alınmak istenen kararları engelleme çabalarını da önemsiyor. Pezeşkiyan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı telefon görüşmesinde, “Bu zor günlerde Rusya’nın yanımızda durması, iki ülke arasındaki ilişkilerin stratejik derinliğini bir kez daha göstermiştir” ifadelerini kullandı.
İranlı lider, Moskova’nın desteğinin sadece siyasi beyanlarla sınırlı kalmadığını, aynı zamanda askeri teçhizat ve istihbarat paylaşımı gibi somut alanlarda da kendini gösterdiğini vurguladı. Orta Doğu’da tırmanan çatışmalar, Rusya’nın Ukrayna savaşı nedeniyle Batı ile yaşadığı gerilimle birleşince, Moskova’nın Tahran’a daha fazla yaklaşmasına zemin hazırlıyor. Uzmanlar, bu iş birliğinin, ABD’nin bölgedeki etkisini dengelemeye yönelik iki ülkenin ortak çıkarına dayandığını belirtiyor.
Bölgesel Dengeler ve Uluslararası Tepkiler
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonları, bölge ülkeleri arasında ciddi bir kutuplaşmaya yol açtı. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri, İran’ın misilleme tehditlerine karşı temkinli bir denge politikası izlerken, Rusya’nın İran’a desteği, Moskova’nın Orta Doğu’daki rolünü daha da belirgin hale getiriyor. Rusya Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamalarda, ABD ve İsrail’in provokasyonları kınanırken, Tahran’ın meşru savunma hakkına vurgu yapılıyor. Bu durum, Moskova’nın Batı karşıtı bir koalisyon inşa etme çabasının bir parçası olarak görülüyor.
ABD yönetimi ise Rusya’nın İran’a verdiği desteği eleştirirken, İran’ın nükleer programı konusunda devam eden müzakerelere yeni bir boyut katıyor. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (UAEA) raporları, İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini artırdığını gösterirken, Batılı ülkeler Rusya’nın bu süreçte İran’a teknik destek sağladığını iddia ediyor. Moskova ise bu suçlamaları reddediyor. Öte yandan, İsrail’in İran’daki hedeflere yönelik saldırıları, bölgede geniş çaplı bir savaş endişesini beraberinde getiriyor. Enerji piyasalarında yaşanan dalgalanmalar, petrol fiyatlarını etkilerken, küresel aktörler gerginliğin düşürülmesi çağrısında bulunuyor.
İran ile Rusya arasındaki bu yakınlaşma, iki ülkenin Suriye ve Kafkasya’daki iş birliğinin de ötesine geçerek, küresel güvenlik mimarisini yeniden şekillendiriyor. Batı’nın uyguladığı yaptırımlar karşısında birbirine destek olan bu iki ülke, Çin ile birlikte hareket ederek ABD hegemonyasına alternatif bir kutup oluşturma arayışında. Ancak uzmanlar, Rusya’nın Ukrayna’daki savaş nedeniyle kaynaklarının sınırlı olduğunu ve İran’a sağlayabileceği askeri desteğin kapsamının belirsizliğini koruduğunu ifade ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişmeler, Türkiye’nin doğu komşusunda artan istikrarsızlığın Ankara’nın güvenlik politikaları üzerindeki etkisini gözler önüne seriyor. İran ve Rusya arasındaki güçlenen yakınlaşma, Türkiye’nin Kafkasya ve Orta Doğu’daki denklemi yeniden değerlendirmesini gerektirebilir. Türkiye, NATO üyesi bir ülke olarak Rusya ve İran’ın Batı karşıtı ittifakına dahil değil, ancak iki ülkeyle ekonomik ilişkilerini sürdürüyor. Enerji arz güvenliği ve Suriye’deki çözüm süreci açısından bu üçlü ilişkiler kritik önem taşıyor. Bölgede savaşın yayılması, Türkiye’nin güney sınırlarında yeni bir göç dalgası riskini artırabilir. Türkiye’nin, hem Batı ile müttefiklik bağlarını hem de komşularıyla istikrar arayışını dengeleyen bir dış politika izlemesi bekleniyor.
