Irak karasularında çarşamba günü yaklaşık 2 milyon varil Irak akaryakıtı taşıyan bir tanker İHA saldırısına uğradı. Liman yetkililerinin verdiği bilgiye göre saldırı, Basra Körfezi'nde artan ABD-İran gerilimi ortamında gerçekleşti. İngiliz donanmasıyla bağlantılı UKMTO (Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları) ise gece boyunca Körfez'de çok sayıda ticari geminin "etkisiz hale getirici ateş"le vurulduğunu bildirdi. Olay, bölgede deniz taşımacılığını hedef alan son saldırı olarak kayda geçti.
Saldırının ayrıntıları ve bölgesel gerilim
Reuters'ın aktardığına göre saldırıya uğrayan tanker, Irak'ın güneyindeki limanlardan yüklediği yaklaşık 2 milyon varil akaryakıtla seyir halindeydi. İHA saldırısı sonucu tankerde hasar oluştuğu ancak büyük bir yangın veya can kaybı yaşanmadığı belirtildi. Liman yetkilileri, saldırının Irak karasuları içinde gerçekleştiğini doğruladı. UKMTO, gece boyunca Basra Körfezi'nde birden fazla ticari geminin "etkisiz hale getirici ateş" olarak tanımlanan saldırılara maruz kaldığını duyurdu. Bu tür saldırılar, gemilerin seyir sistemlerini devre dışı bırakmayı veya mürettebatı yaralamayı amaçlayan silahlı insansız hava araçları (SİHA) veya benzeri unsurlarla yapılabiliyor.
Olayın sorumluluğunu üstlenen taraf henüz resmi olarak açıklanmadı. Ancak bölgede son haftalarda ABD ve İran arasındaki karşılıklı suçlamalar ve askeri hareketlilik dikkat çekiyor. Washington, Tahran'ı Körfez'deki ticari gemilere yönelik saldırıları desteklemekle suçlarken, İran ise ABD'nin bölgedeki askeri varlığını gerilim kaynağı olarak gösteriyor. Bu olay, tansiyonun deniz ticaretine doğrudan yansıdığını gösteriyor.
Küresel enerji ve deniz ticareti üzerindeki etkiler
Basra Körfezi, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik bir su yolu. Hürmüz Boğazı'ndan günlük 20 milyon varili aşkın petrol ve petrol ürünü taşınıyor. Bu nedenle bölgede artan herhangi bir güvenlik ihlali, küresel enerji fiyatlarını ve nakliye maliyetlerini doğrudan etkiliyor. Son saldırıların ardından sigorta şirketlerinin Körfez geçişleri için ek prim talep etmesi bekleniyor. Ayrıca bazı armatörlerin rotalarını değiştirmesi veya seferlerini geciktirmesi olası. Petrol fiyatları, haberin ardından hafif yükseliş gösterdi; yatırımcılar arz kesintisi endişesiyle temkinli davranıyor.
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ve diğer denizcilik kuruluşları, bölgede seyreden gemilere yönelik tehditlerin artması üzerine daha önce uyarılarda bulunmuştu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Körfez'de ticari gemilere el koyma veya rahatsız etme girişimlerine karşı donanma unsurlarını konuşlandırmış durumda. İran ise kendi sularında egemenlik haklarını savunduğunu ve yabancı askeri varlığın bölge güvenliğini bozduğunu öne sürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Basra Körfezi'ndeki istikrarsızlık, Türkiye'nin enerji ithalat güvenliği ve ticaret yolları açısından doğrudan önem taşıyor. Türkiye, petrol ve doğal gaz ihtiyacının büyük bölümünü bu bölgeden karşılıyor; Körfez'de tırmanan gerilim, enerji fiyatları üzerinden enflasyon ve cari açık baskısını artırabilir. Ayrıca Türk deniz ticaret filoları için Körfez rotaları kritik. Olası bir geniş çaplı çatışma, Türkiye'nin Irak ve Körfez ülkeleriyle olan ticaretini sekteye uğratabilir. Bu nedenle Ankara'nın diplomatik kanalları kullanarak gerilimin düşürülmesi yönünde çağrı yapması ve bölgesel istikrar için aktif diplomasi yürütmesi bekleniyor.
