Irak’ın kuzeyinde, Kürdistan Bölgesel Yönetimi’ne (KBY) bağlı Erbil ve Duhok kentlerinde dün akşam saatlerinde peş peşe duyulan patlama sesleri, bölgede endişeye yol açtı. Yerel kaynaklar, patlamaların merkezden uzak kırsal alanlarda meydana geldiğini bildirdi. Henüz resmi bir açıklama yapılmazken, saldırının hedefinin askeri üs mü yoksa sivil yerleşim mi olduğu belirsizliğini koruyor.
Gelişmenin arka planı
Son dönemde Irak’ın kuzeyinde, özellikle Türkiye sınırına yakın bölgelerde, güvenlik gerilimi belirgin şekilde arttı. Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK), Irak’ın kuzeyinde PKK ve YPG olarak bilinen Kürt silahlı gruplara yönelik hava ve kara operasyonlarını sıklaştırmış durumda. Ayrıca İran da son aylarda bu bölgede İran Kürt muhalefet gruplarına yönelik topçu atışları ve hava saldırıları düzenliyor. Bu yoğun askeri faaliyet, bölgede zaman zaman patlama seslerinin duyulmasına neden oluyor.
Öte yandan, Irak merkezi hükümeti ile KBY arasında tartışmalı bölgelerde (örneğin Kerkük) yaşanan gerginlik de alevlenmiş durumda. Musul merkezli Irak güvenlik güçleri ile peşmerge arasında zaman zaman çatışmalar yaşanıyor. Son patlamaların bu tür bir çatışmanın bir parçası olup olmadığı bilinmiyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Irak’ın kuzeyindeki patlamaların yankıları sadece Irak sınırları içinde kalmıyor. Bölge, ABD, İran, Türkiye ve Rusya gibi küresel ve bölgesel güçlerin kesişme noktasında bulunuyor. Özellikle ABD öncülüğündeki koalisyonun Musul’un güneyindeki Kırklar, Gebele ve el-Veli dağları çevresinde IŞİD kalıntılarından temizlemesi operasyonlarını sürdürmesi, patlamaların bir terör saldırısı olabileceği ihtimalini güçlendiriyor. Ayrıca, İran’ın bu yıl içinde Irak’ın kuzeyinde İran Kürt muhalefet gruplarına yönelik düzenlediği balistik füze saldırıları, bölgenin uluslararası bir krize sahne olabileceğini gösteriyor.
Irak Kürt yetkilileri, bu tür saldırıları genellikle Türkiye’nin PKK’ya yönelik operasyonları veya İran’ın sınır ötesi hareketleriyle ilişkilendiriyor. İki komşu ülkenin de Irak topraklarını kendi güvenlikleri için kullanması, Irak’ın egemenliğini ihlal ediyor. Irak Dışişleri Bakanlığı birçok kez yaptığı açıklamada, “Irak topraklarının hiçbir grup tarafından komşu ülkelere saldırı amacıyla kullanılmasını kabul etmiyoruz” dedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu patlama sesleri, Türkiye’nin güvenlik kaygılarını daha da artırıyor. Türkiye, Irak’ın kuzeyinde bulunan PKK’ya yönelik operasyonlarını artırmış durumda. Patlamaların PKK ile bağlantılı çatışmalardan kaynaklanması halinde, Türkiye’nin sınır ötesi operasyonlarını daha da genişletmesi beklenebilir. Bu durum, Ankara-Bağdat ve Ankara-Erbil arasında yaşanan diplomatik gerilimleri tırmandırabilir. Ayrıca, Irak’ta istikrarın bozulması, Türkiye’nin enerji ihtiyacını karşılamak için Kürdistan Bölgesel Yönetimi ile yaptığı petrol anlaşmalarını da tehlikeye atabilir. Bu nedenle Türkiye, güvenlik önlemlerini artırırken, diplomatik çözüm arayışlarına da devam ediyor.
