Londra, 1 Temmuz – Beklentilere göre bu ayın sonunda Birleşik Krallık'ın yeni başbakanı olması beklenen Andy Burnham, savunma bütçesindeki 4,7 milyar sterlinlik (yaklaşık 6,2 milyar dolar) açığı kapatmak zorunda kalacak. Bu rakam, ülkenin NATO taahhütlerini yerine getirebilmesi ve askeri kapasitesini koruyabilmesi için gerekli görülen kaynağı ifade ediyor. Burnham'ın bu finansman açığını kapatabilmek için ya derin kesintilere gitmesi ya da vergileri artırması bekleniyor.
Bütçe Açığının Boyutları ve Nedenleri
Savunma Bakanlığı'nın yayımladığı raporlara göre, mevcut bütçe planlaması altında 2023-2024 mali yılında 4,7 milyar sterlinlik bir fon açığı oluşacağı hesaplanıyor. Bu açığın temel nedenleri arasında enflasyon, ekipman modernizasyon maliyetlerinin artması ve operasyonel gereksinimlerin yükselmesi yer alıyor. Özellikle savaş uçakları ve denizaltı gibi büyük ölçekli savunma projelerinin maliyetlerindeki artış, bütçenin zorlanmasına yol açıyor.
Eski İçişleri Bakanı olarak da görev yapmış olan Burnham, seçim kampanyasında kamu harcamalarını artırma sözü vermişti. Ancak savunma bütçesindeki bu beklenmedik açık, seçim vaatleri ile mali gerçekler arasında sıkışmasına neden olabilir. Uzmanlar, Burnham'ın savunma harcamalarını daha da kısmak yerine, sağlık ve eğitim gibi diğer alanlardan kaynak aktarmak zorunda kalabileceğini belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
NATO müttefiklerinin birçoğu, gayrisafi yurtiçi hasılanın yüzde 2'si oranındaki savunma harcaması hedefini tutturamamış durumda. Ancak İngiltere, bu hedefi yakalamaya çalışan birkaç ülkeden biri. Olası bir İngiltere başbakanının savunma bütçesini düşürmesi, NATO'nun genel caydırıcılık kapasitesini zayıflatabilir ve özellikle Doğu Avrupa'daki müttefikler arasında endişe yaratabilir.
Ukrayna'daki savaşın devam ettiği bir dönemde İngiltere'nin savunma harcamalarını kısması, Avrupa güvenlik mimarisi açısından da olumsuz bir sinyal olarak yorumlanıyor. Özellikle Baltık ülkeleri ve Polonya, İngiltere'nin bölgedeki askeri varlığını azaltmasından endişe duyuyor. Ayrıca, ABD'nin Avrupa'daki taahhütlerini sorguladığı bir ortamda İngiltere'nin savunma bütçesini düşürmesi, kıta güvenliğinde bir boşluk oluşturabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'nin olası bir savunma bütçesi kesintisi, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de, NATO içindeki güç dengeleri açısından önemli bir gelişmedir. İngiltere, özellikle Doğu Akdeniz'de Türkiye ile rekabet içinde olan Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Kesimi'ne verdiği askeri destekle biliniyor. Savunma bütçesindeki daralma, İngiltere'nin bölgedeki askeri varlığını sınırlayabilir ve bu da Türkiye açısından nispi bir avantaj yaratabilir. Ancak, NATO'nun genel caydırıcılığının zayıflaması, Türkiye'nin güvenlik çıkarlarına uzun vadede zarar verebilir. Türkiye, kendi savunma sanayii yatırımlarına hız vererek olası bir güvenlik boşluğuna karşı hazırlıklı olmalıdır.
