İngiltere’de 4 Temmuz 2024 genel seçimlerini kazanan İşçi Partisi lideri Andy Burnham, Kral III. Charles’tan hükümeti kurma görevini almasının ardından resmi başbakanlık konutu 10 Downing Street’e giriş yaptı. Göreve başlama süreci, Buckingham Sarayı’ndaki kabul töreniyle başladı; Kral’ın onayını alan Burnham, Downing Street’te partililer ve basın önünde kısa bir konuşma yaparak ülkeyi “yeni bir yola” sokacağını söyledi. Bu gelişme, Muhafazakar Parti’nin 14 yıllık iktidarının ardından İşçi Partisi’nin yeniden iktidara gelmesi anlamına geliyor.
Seçimlerin Ardından Yeni Dönem Başlıyor
Başbakan Andy Burnham, 4 Temmuz’da yapılan erken genel seçimde İşçi Partisi’ni ezici bir zaferle yönetmişti. Parti, Avam Kamarası’nda 412 sandalye kazanırken, dönemin Başbakanı Rishi Sunak liderliğindeki Muhafazakarlar 121 sandalyede kalmıştı. Burnham’ın seçim kampanyası, ekonomik büyüme, sağlık hizmetlerine yatırım ve Brexit sonrası ticaret anlaşmalarının iyileştirilmesi gibi vaatler üzerine odaklanmıştı. Burnham, göreve başlarken yaptığı konuşmada “ulusal bir hizmet hükümeti” kuracaklarını ve tüm vatandaşların refahını önceliklendireceklerini belirtti.
Andy Burnham, daha önce Büyük Manchester’ın belediye başkanlığını yaparken adil gelir dağılımı ve toplu taşıma politikalarıyla tanınıyordu. Westminster’daki ilk gününde bakanlar kurulunu toplama ve bakanlık görev dağılımını yapma sürecini başlattı. Kabinede önemli portföylerin başına deneyimli isimler getirilirken, dışişleri ve maliye bakanlıkları için atamaların birkaç gün içinde netleşmesi bekleniyor.
İngiltere’nin Yeni Rotası: Avrupa ile Yakınlaşma mı?
Yeni başbakanın ilk dış politika mesajları, Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği ile daha yakın ilişkiler kurma niyetinde olduğunu gösteriyor. Burnham, seçim kampanyası sırasında “düzenlenmiş bir ticaret anlaşması” için AB ile müzakerelere yeniden başlayacağını söylemişti. Bu, özellikle Brexit referandumundan bu yana süren gergin ilişkilerde bir dönüm noktası olabilir. Ancak Burnham, tam üyelik veya tek pazara dönüş olmayacağını da net bir dille ifade ediyor.
ABD ile Anglo-Amerikan özel ilişkilerinin yanı sıra, yeni hükümetin Çin ve Hint-Pasifik bölgesine yönelik politikaları da yakından takip ediliyor. Savunma harcamaları ve NATO taahhütleri konusunda mevcut çizginin sürmesi beklenirken, Burnham’ın iklim değişikliği ve yeşil enerji yatırımlarına öncelik vermesi öngörülüyor. Seçim manifestosunda 2030 yılına kadar karbon nötrlüğü hedefiyle uyumlu adımlar atılacağı belirtilmişti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Burnham’ın başbakanlığı, Türkiye-İngiltere ilişkilerinde yeni bir sayfa açabilir. İşçi Partisi’nin Brexit sonrası AB ile yakınlaşma politikası, Türkiye-AB ilişkilerini de dolaylı olarak etkileyebilir. Ancak Burnham hükümetinin Türkiye’nin AB üyelik sürecine desteği şimdilik belirsiz. Ekonomik boyutta, İngiltere ile Türkiye arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması’nın derinleştirilmesi gündeme gelebilir; İşçi Partisi’nin adil ticaret vurgusu, iki ülke arasındaki ticaret hacmini artırabilir. Savunma sanayii işbirlikleri ve NATO kapsamındaki angajmanların devam edeceği kesin. Türkiye, yeni İngiliz hükümetinin Avrupa güvenlik mimarisindeki rolünü ve Doğu Akdeniz politikalarını yakından izleyecek.
