İngiltere'de Başbakan Andy Burnham, şehir merkezlerinin onlarca yıldır süren düşüşle 'içi boşaltıldığını' belirterek, vape dükkanları ve bahis mağazalarının açılışını engelleme yetkisinin belediyelere verileceğini duyurdu. Yeni düzenlemeyle yerel yönetimler, bu tür işletmelerin sayısını sınırlayabilecek ve boşalan dükkanların yeniden canlandırılması için daha fazla denetim yetkisine sahip olacak.
Şehir merkezlerinin yeniden canlandırılması hedefleniyor
Burnham, yaptığı açıklamada, 'Yıllardır şehir merkezlerimiz boş dükkanlar ve tek tip işletmelerle kuşatılmış durumda. Bu durum, toplulukların ruhunu ve ekonomik canlılığını yok ediyor. Belediyelere bu işletmelerin yoğunluğunu kontrol etme yetkisi vererek, yüksek caddelerimizi yeniden canlandırmayı ve yerel halkın ihtiyaçlarına hizmet eden bir çevre oluşturmayı amaçlıyoruz' ifadelerini kullandı. Hükümetin planına göre, belediyeler artık vape dükkanları ve bahis mağazaları için lisans verme sürecinde daha fazla takdir yetkisine sahip olacak ve bu işletmelerin belirli bölgelerde yoğunlaşmasını engelleyebilecek.
Uzmanlar, bu adımın özellikle genç nüfusun yoğun olduğu bölgelerde vape ürünlerine erişimi azaltabileceğini ve kumar bağımlılığıyla mücadelede önemli bir rol oynayabileceğini belirtiyor. Ayrıca, bağımsız perakendecilerin desteklenmesi ve yerel ekonominin çeşitlendirilmesi açısından da olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Ancak bazı işletme sahipleri, bu düzenlemenin serbest piyasa ilkelerine aykırı olduğunu ve küçük işletmeleri olumsuz etkileyebileceğini savunuyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu girişim, dünya genelinde halk sağlığını koruma ve şehir planlamasına yönelik artan eğilimlerle paralellik gösteriyor. Özellikle Avrupa'da birçok ülke, vape ürünlerinin satışını kısıtlama ve şehir merkezlerindeki mağaza yoğunluğunu azaltma yönünde adımlar atıyor. İngiltere'nin bu hamlesi, diğer ülkelere de örnek olabilecek nitelikte. Öte yandan, bahis endüstrisinin güçlü lobi faaliyetleri nedeniyle bu düzenlemenin uygulanmasında zorluklar yaşanabileceği belirtiliyor. Benzer girişimlerin daha önce Avustralya ve Yeni Zelanda'da da tartışıldığı ancak tam olarak hayata geçirilemediği biliniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki bu düzenleme, Türkiye'de de benzer tartışmalara kapı aralayabilir. Türkiye'de özellikle büyük şehirlerde vape dükkanlarının sayısındaki artış ve bahis mağazalarının yaygınlaşması, yerel yönetimlerin ve halkın tepkisini çekiyor. Bu gelişme, Türk yerel yönetimlerinin de benzer yetkilerle donatılması gerektiğine dair tartışmaları gündeme getirebilir. Ayrıca, Türkiye'nin kentsel dönüşüm ve şehir merkezlerini canlandırma politikaları göz önüne alındığında, İngiltere'deki bu uygulamanın ilham verici olabileceği düşünülüyor. Ancak, Türkiye'deki mevzuat ve yerel yönetim yapısı dikkate alınarak, benzer bir düzenlemenin hayata geçirilmesi için kapsamlı bir hazırlık yapılması gerektiği ifade ediliyor.
