İngiltere, Suudi Arabistan'a Husi isyancılarına karşı savunma amaçlı askeri destek sağlayacağını açıkladı. Middle East Eye'ın haberine göre, anlaşma kapsamında İngiliz uzmanlar Suudi hava savunma sistemlerinin kullanımı ve bakımı konusunda yardım verecek. Bu adım, Birleşik Krallık'ın Yemen savaşındaki rolünü yeniden gündeme getiriyor. İngiltere, Suudi liderliğindeki koalisyona lojistik ve istihbarat desteği sağlıyordu; yeni anlaşma bu desteği daha da derinleştirebilir.
Anlaşmanın Arka Planı ve Detayları
İngiltere hükümeti, Suudi Arabistan'a yönelik askeri desteğin "savunma amaçlı" olduğunu vurguluyor. Açıklamaya göre, destek Husi milislerinin Suudi topraklarına ve sivil yerleşimlere yönelik balistik füze ve insansız hava aracı saldırılarına karşı savunma kapasitesini güçlendirmeyi hedefliyor. Suudi Arabistan, 2015'ten bu yana İran destekli Husi'lere karşı koalisyon güçlerine liderlik ediyor ve sık sık Husi saldırılarıyla karşılaşıyor. İngiltere'nin sağlayacağı destek, muhtemelen hava savunma sistemlerinin eğitimi, teknik bakım ve istihbarat paylaşımını içerecek. Ancak ayrıntılar henüz netleşmedi. İngiltere Savunma Bakanlığı, operasyonel güvenlik gerekçesiyle detay vermekten kaçınıyor.
İngiltere, Suudi Arabistan'a yıllardır silah ve askeri eğitim sağlıyor. 2020'de İngiltere, Suudi Arabistan'a 1,4 milyar sterlin değerinde silah satışı yapmıştı. Ancak Yemen'deki sivil kayıplar nedeniyle bu satışlar sık sık eleştiriliyor. İngiltere hükümeti, silah ihracatının uluslararası hukuka uygun olduğunu savunuyor. Yeni anlaşma, İngiltere'nin bölgedeki askeri varlığını meşrulaştırma çabası olarak da görülebilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İngiltere'nin kararı, Yemen savaşının bölgesel dinamiklerini etkileyebilir. Husi'ler, Suudi Arabistan ve BAE'ye yönelik saldırılarını sürdürüyor; son olarak Riyad ve Cidde'deki petrol tesislerine saldırılar düzenlemişlerdi. İngiltere'nin desteği, Suudi hava savunmasını güçlendirerek bu saldırıları caydırabilir. Ancak aynı zamanda İran ile İngiltere arasındaki gerilimi artırabilir. İran, Husi'leri desteklemekle suçlanıyor ve İngiltere'nin müdahalesini "emperyalist" olarak nitelendirebilir.
Uluslararası alanda, İngiltere'nin kararı insan hakları örgütleri tarafından eleştirilebilir. Yemen'deki savaşta binlerce sivil hayatını kaybetti ve İngiltere'nin silah satışları bu trajedide pay sahibi olarak görülüyor. Birleşmiş Milletler, Yemen'deki insani krizi "dünyanın en büyük insani felaketi" olarak tanımlıyor. İngiltere'nin askeri desteği, savaşın uzamasına ve sivil kayıpların artmasına neden olabilir. Öte yandan, İngiltere, ABD'nin ardından Suudi Arabistan'a en fazla silah satan ikinci ülke konumunda. Bu anlaşma, İngiltere'nin Brexit sonrası küresel askeri rolünü pekiştirme çabası olarak da yorumlanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Yemen krizinde tarafsız bir tutum sergilemeye çalışsa da, Suudi Arabistan ve BAE ile ilişkileri son yıllarda normalleşme sürecinde. İngiltere'nin Suudi Arabistan'a askeri desteği, bölgesel güç dengelerini etkileyebilir. Türkiye, İran ile de işbirliğini sürdürüyor ve Husi'leri doğrudan desteklemiyor. Ancak İngiltere'nin müdahalesi, Türkiye'nin bölgedeki arabuluculuk rolünü zorlaştırabilir. Ayrıca, Katar ve Suudi Arabistan arasındaki gerilimde Türkiye'nin Katar'a verdiği destek hatırlandığında, İngiltere'nin Suudi yanlısı hamlesi Ankara'nın bölgesel stratejileriyle çelişebilir. Türkiye, savunma sanayii ihracatını artırmaya çalışırken, İngiltere'nin Suudi Arabistan'a desteği rekabeti kızıştırabilir. Sonuç olarak, bu gelişme Türkiye'nin Ortadoğu'daki denge politikasını gözden geçirmesini gerektirebilir.
