İngiltere'nin güneyinde etkili olan sıcak hava dalgaları, ülkenin en sevilen bahçe bitkilerinden ortancaları tehdit ediyor. Kraliyet Bahçıvanlık Derneği (RHS), aşırı sıcaklık kaynaklı bitki sorunları raporlarında ortancaların artık en sık bildirilen bitki türü haline geldiğini açıkladı. Derneğin yıllık bitki sağlığı raporuna göre, 2023 yılında ortancalarla ilgili bildirimlerde önemli bir artış yaşandı ve bu artışın ana nedeni olarak kuraklık ve yüksek sıcaklıklar gösteriliyor. Uzmanlar, iklim değişikliğinin bahçe bitkileri üzerindeki etkilerinin giderek daha belirgin hale geldiğini vurguluyor.
Ortancaların Hassasiyeti ve Sıcaklık Stresi
Ortancalar, gösterişli çiçekleri ve toprağın asitlik seviyesine göre değişen pembe, mor veya mavi tonlarındaki renkleriyle İngiliz bahçelerinin vazgeçilmezleri arasında yer alıyor. Ancak bu bitkiler, aşırı sıcaklıklara karşı oldukça hassas. RHS'nin raporuna göre, özellikle 2023 yazında yaşanan rekor sıcaklıklar, ortancaların yapraklarında yanıklara, solmalara ve çiçeklerin erken dökülmesine neden oldu. Uzmanlar, bu durumun özellikle güney İngiltere'deki bahçelerde daha sık gözlemlendiğini belirtiyor. RHS'nin bitki sağlığı danışmanı Dr. Amy Shaw, "Ortancaların kökleri sığdır ve topraktaki nemi hızla kaybederler. Uzun süren sıcak hava dalgalarında bu bitkiler ciddi strese girer ve geri dönüşü olmayan hasarlar oluşabilir" dedi.
RHS ayrıca, bahçıvanlara ortancaları korumak için önerilerde bulunuyor: Bitkileri günün en sıcak saatlerinde gölgelemek, malçlama yaparak toprağın nemini korumak ve düzenli ancak derin sulama yapmak. Dernek, aşırı sıcakların sıklaşmasıyla birlikte bu tür adaptasyonların zorunlu hale geldiğini ifade ediyor.
İklim Değişikliğinin Bahçelere Etkisi
Ortancalardaki bu sorun, iklim değişikliğinin yalnızca tarım alanlarını değil, kentsel yeşil alanları ve ev bahçelerini de etkilediğini gösteriyor. İngiltere Meteoroloji Ofisi verilerine göre, 2023 yılı ülke tarihinde kaydedilen en sıcak yıllardan biri oldu. Bilim insanları, sıcak hava dalgalarının sıklığının ve şiddetinin iklim değişikliği nedeniyle arttığını belirtiyor. RHS'nin raporu, bu eğilimin bahçe bitkileri üzerinde yarattığı baskıyı somut bir şekilde ortaya koyuyor. Uzmanlar, önümüzdeki yıllarda ortancaların yanı sıra akçaağaç, ormangülü ve kamelya gibi nem seven bitkilerin de daha fazla risk altında olacağını tahmin ediyor.
Bu durum, bahçe kültürünün korunması ve bitki çeşitliliğinin sürdürülmesi açısından endişe verici. Londra'daki Kew Bahçeleri'nden araştırmacı Dr. Helen Miller, "Bahçelerimiz, biyolojik çeşitliliğin önemli bir parçası. İklim değişikliği yüzünden bu alanların ekosistemi değişiyor ve bazı türler yok olma riskiyle karşı karşıya" şeklinde konuştu. Ayrıca, kentsel ısı adası etkisiyle büyük şehirlerdeki sıcaklıkların kırsal bölgelere göre daha yüksek olduğu belirtilerek, şehir bahçelerinin daha büyük tehdit altında olduğu vurgulanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'deki bahçe kültürü ve tarım üzerinde doğrudan etkili olmasa da, iklim değişikliğinin küresel etkilerini gözler önüne seriyor. Türkiye, Akdeniz Havzası'nda yer alan bir ülke olarak sıcak hava dalgaları ve kuraklık riskiyle karşı karşıya. Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre, Türkiye'de son yıllarda sıcaklık rekorları art arda kırılıyor. İngiltere'deki bu durum, iklim değişikliğinin yalnızca tropik bölgeleri değil, ılıman iklim kuşağındaki ülkeleri de tehdit ettiğini gösteriyor. Türkiye'nin su kaynakları yönetimi, kuraklığa dayanıklı tarım uygulamaları ve kentsel yeşil alan planlaması konularında bu tür verileri dikkate alması önem taşıyor. Ayrıca, küresel ısınmanın etkileriyle mücadele için uluslararası işbirliğinin gerekliliği bir kez daha ortaya çıkıyor.
