Hindistan Başbakanı Narendra Modi, askeri darbeyle yönetime el koyan Myanmar Devlet Başkanı Min Aung Hlaing ile başkent Naypyidaw'da geniş kapsamlı bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmenin ana gündem maddelerini ticaret, ulaşım bağlantıları, sınır güvenliği ve savunma işbirliği oluşturdu. İki lider, ikili ilişkileri derinleştirme konusunda mutabık kalırken, bölgesel istikrarın önemine vurgu yaptı. Görüşme, Hindistan'ın Myanmar'ın doğusundaki Chin ve Rakhine eyaletlerinde devam eden çatışmaların yanı sıra sınır ötesi silah kaçakçılığı ve uyuşturucu ticareti gibi ortak tehditlerle mücadele kapsamında gerçekleşti.
Gelişmenin Arka Planı: Hindistan-Myanmar İlişkilerinde Yeni Dönem
Hindistan, geleneksel olarak Myanmar ile güçlü tarihi, kültürel ve ekonomik bağlara sahip. İki ülke arasında 1.600 kilometreden uzun bir sınır bulunuyor. Özellikle Hindistan'ın Kuzeydoğu eyaletleri, Myanmar ile olan sınır ticareti ve geçiş yolları açısından kritik öneme sahip. Modi'nin ziyareti, 2021'deki askeri darbeden bu yana Myanmar cunta lideriyle yapılan en üst düzey resmi temaslardan biri olarak dikkat çekiyor. Hindistan, daha önce Myanmar'daki askeri yönetimi kınamamakla ve Birleşmiş Milletler'de Myanmar aleyhine verilen kararlarda çekimser kalmakla eleştirilmişti. Ancak son dönemde sınır güvenliği kaygıları ve bölgedeki artan Çin etkisi, Yeni Delhi'yi Naypyidaw ile ilişkilerini güçlendirmeye itiyor. Görüşmede ayrıca Hindistan destekli kalkınma projeleri, Kaladan Çok Modlu Ulaşım Projesi ve Hindistan-Myanmar-Tayland Karayolu gibi bağlantı projelerinin ilerlemesi ele alındı.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Güney Asya'da Denge Arayışı
Myanmar, Hindistan ve Çin arasında stratejik bir rekabet alanı olarak öne çıkıyor. Çin, Myanmar'da büyük yatırımlar yaparken, Hint Okyanusu'na erişim için Myanmar'ı önemli bir kara köprüsü olarak görüyor. Hindistan ise Myanmar'ın doğu sınırındaki istikrarı kendi ulusal güvenliği için hayati buluyor. Bangladeş ve Myanmar arasındaki Rohingya krizi de bölgesel istikrarı tehdit eden bir başka unsur. Hindistan, Rohingya mülteci akınıyla karşı karşıya kalırken, Myanmar hükümetiyle bu konuda işbirliği yapma ihtiyacı duyuyor. Görüşmelerde ayrıca ASEAN'ın Myanmar konusundaki tutumu ve bölge ülkelerinin askeri cuntaya yönelik uluslararası baskıları da gündeme gelmiş olabilir. Hindistan'ın bu denge siyaseti, hem Çin'in nüfuzunu sınırlamak hem de kendi güvenlik çıkarlarını korumak açısından kritik.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Myanmar'daki askeri darbe ve sonrasındaki insan hakları ihlalleri konusunda uluslararası toplumla birlikte eleştirel bir tutum sergilemişti. Ancak Hindistan'ın Myanmar cuntasıyla yakınlaşması, Ankara'nın bölge politikasında yeni değerlendirmeler yapmasını gerektirebilir. Türkiye'nin Myanmar ile doğrudan ticari ilişkileri sınırlı olsa da, Hindistan ile gelişen savunma ve ticaret işbirliği, dolaylı olarak Türkiye'nin Güney Asya stratejisini etkileyebilir. Ayrıca, Çin'in bölgedeki artan etkisi karşısında Hindistan'ın adımları, Türkiye'nin Orta Asya ve Güney Asya'daki çıkar dengeleri açısından izlenmesi gereken bir gelişmedir. Türkiye'nin Myanmar konusunda insan hakları odaklı politikasını sürdürürken, Hindistan gibi bölgesel aktörlerle diyaloğu da devam ettirmesi beklenir.
