ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, ülkenin askeri gücünü 'daha erkeksi' bir yapıya kavuşturma vaadiyle göreve geldikten sonra ilk tartışmalı adımını attı. Hegseth, 30 yaş ve üzeri tüm askeri personele zorunlu testosteron seviyesi taraması uygulanacağını duyurdu. Pentagon kaynaklarına göre, taramaların amacı 'savaş hazırlığını artırmak ve fiziksel performansı optimize etmek' olarak açıklansa da, uzmanlar bu uygulamanın etik ve tıbbi açıdan ciddi sorunlar barındırdığı konusunda uyarıyor.
Testosteron taraması nasıl yapılacak?
Planlanan taramalarda, 30 yaş üstü askerlerin kan testleri ile testosteron düzeyleri ölçülecek. Erkeklerde normal kabul edilen 300-1000 ng/dL aralığındaki değerler dışında kalan personel için 'performans artırıcı' tedaviler veya görev değişiklikleri öngörülüyor. Ancak henüz net bir eşik değer veya müdahale protokolü kamuoyuyla paylaşılmış değil. Savunma Bakanlığı sözcüsü, taramaların gönüllülük esasına dayalı olmadığını, tüm personel için zorunlu tutulacağını belirtti. Uygulamanın maliyetinin yıllık 200 milyon doları bulabileceği tahmin ediliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Hegseth'in bu kararı, ABD ordusunda kadınların savaş rollerine katılımını kısıtlama yönündeki geçmiş açıklamalarıyla birlikte değerlendiriliyor. Bakan, daha önce yaptığı bir konuşmada 'ordunun bir erkeklik sınavı olduğunu' savunmuştu. Uygulama, NATO müttefikleri arasında da şaşkınlıkla karşılandı. Avrupalı askeri yetkililer, testosteron seviyesinin savaş yeteneğiyle doğrudan ilişkilendirilmesinin bilimsel dayanağı olmadığını vurgularken, insan hakları örgütleri uygulamayı 'ayrımcı' ve 'müdahaleci' olarak nitelendiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin bu iç askeri politikası Türkiye'yi doğrudan etkilemese de, NATO'nun en büyük gücünün insan kaynakları stratejisindeki bu değişim, ittifak içindeki standartlar açısından önem taşıyor. Türkiye, ABD ile ortak tatbikat ve eğitim programları yürütürken, farklı fizyolojik kriterlerin uygulanması operasyonel uyumu zorlaştırabilir. Ayrıca, bu tür politikaların orduda cinsiyet eşitliği ve liyakat ilkelerini zedelemesi, küresel askeri normları etkileyebilir. Türk Silahlı Kuvvetleri'nin mevcut sağlık taramalarında testosteron ölçümü yer almamaktadır.
