Rusya'nın insansız hava araçları (İHA) ile düzenlediği saldırıda, Ukrayna'nın güneyindeki Odesa bölgesinde Moldova sınır kapısı vuruldu. Ukraynalı yetkililer, saldırıda iki kişinin hayatını kaybettiğini ve başkent Kiev'in de gece boyunca İHA saldırısına maruz kaldığını açıkladı. Saldırı, Moskova'nın tahıl ihracat anlaşmasından çekilmesinin ardından Karadeniz ve Tuna nehri limanlarına yönelik yoğunlaşan hava saldırılarının son halkası oldu.
Odesa ve Kiev'e Eşzamanlı Saldırılar
Ukrayna Acil Durum Servisi'nin aktardığı bilgilere göre, Odesa'nın güneybatısındaki Reni ilçesinde bulunan ve Moldova'ya açılan sınır kapısına düzenlenen İHA saldırısında iki sivil yaşamını yitirdi. Saldırıda bir kişinin de yaralandığı belirtildi. Patlama, sınır kapısındaki binalarda ve çevredeki araçlarda hasara yol açtı. Yetkililer, saldırının ardından sınır kapısının geçici olarak kapatıldığını duyurdu.
Aynı gece, Rus kuvvetleri başkent Kiev'i de İHA'larla hedef aldı. Kiev Askeri İdaresi, hava savunma sistemlerinin devreye girdiğini ve çok sayıda İHA'nın düşürüldüğünü bildirdi. Şehrin çeşitli bölgelerinde altyapı tesislerinin hasar gördüğü, ancak can kaybı yaşanmadığı ifade edildi. Ukrayna Hava Kuvvetleri, gece boyunca ülke genelinde 30'dan fazla İHA'nın imha edildiğini açıkladı.
Saldırılar, Rusya'nın Temmuz 2023'te Karadeniz Tahıl Girişimi'nden çekilmesinin ardından Ukrayna'nın tahıl ihracat altyapısına yönelik sistematik saldırılarını sürdürdüğünü gösteriyor. Odesa bölgesi, Ukrayna'nın deniz yoluyla tahıl ihracatının merkezi konumunda. Reni ve İzmail limanları ise Tuna nehri üzerinden alternatif ihracat güzergâhları olarak öne çıkıyor. Bu limanlar, savaşın başından bu yana Rusya'nın hedef listesinde yer alıyor.
Moldova Cephesinde Gerilim Artıyor
Saldırının Moldova sınırında gerçekleşmesi, bölgede tansiyonu daha da yükseltti. Moldova hükümeti, saldırıyı kınayarak Rusya'nın komşu ülke topraklarına yönelik tehdidinin arttığını vurguladı. Kişinev yönetimi, son aylarda Rus İHA'larının Moldova hava sahasını ihlal ettiğini ve ülke topraklarına düşen enkaz parçalarının bulunduğunu bildirmişti. Moldova, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşını kendi güvenliğine yönelik doğrudan bir tehdit olarak görüyor.
Moldova, 2022'de AB üyelik başvurusunda bulunmuş ve geçen yıl müzakerelere başlama statüsü kazanmıştı. Ülke, aynı zamanda Rusya yanlısı ayrılıkçı Transdinyester bölgesiyle ilgili hassas bir dengeyi korumaya çalışıyor. Sınır kapısına yapılan saldırı, Moldova'nın güvenlik endişelerini artırarak Batı ile entegrasyon sürecini hızlandırabilir.
Uluslararası tepkiler gecikmedi. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Servisi, saldırıyı kınayarak sivil altyapıya yönelik hedeflerin uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirtti. NATO Genel Sekreteri, ittifakın Moldova'nın toprak bütünlüğünü desteklediğini yineledi. ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, Rusya'nın tahıl koridorunu sabote etme çabalarının küresel gıda güvenliğini tehdit ettiğini ifade etti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rus İHA'larının Ukrayna-Moldova sınır kapısını vurması, Türkiye'nin Karadeniz stratejisini doğrudan etkiliyor. Ankara, Montrö Boğazlar Sözleşmesi çerçevesinde boğazları savaş gemilerine kapatarak bölgede dengeli bir politika izlerken, tahıl koridoru girişimiyle küresel gıda krizini hafifletmeyi amaçlamıştı. Saldırı, Türkiye'nin tahıl ihracatı için alternatif güzergâhlar arayışını ve Moldova'nın istikrarına verdiği önemi artırıyor. Ayrıca, NATO üyesi Türkiye ile Moldova arasındaki savunma işbirliği ve enerji projeleri (TANAP gibi) olumsuz etkilenebilir. Türkiye, bölgesel istikrarın korunması için diplomatik çabalarını yoğunlaştırmalı.
