Güney Kore ve Japonya, askeri lojistik destek anlaşması imzalamaya hazırlanıyor. Uzmanlara göre bu anlaşma, iki ülkenin ABD ile olan ittifaklarını derinleştirirken Çin ve Kuzey Kore'ye karşı ortak bir caydırıcılık oluşturmasına olanak tanıyacak. Ancak anlaşmanın hayata geçmesi için iç siyasi muhalefet ve tarihsel gerilimler gibi önemli engellerin aşılması gerekiyor. Görüşmelerin ilerlemesi halinde, bölgedeki güç dengesi yeniden şekillenebilir.
Anlaşmanın arka planı ve kapsamı
Güney Kore ve Japonya arasında müzakere edilen askeri lojistik destek anlaşması (Acquisition and Cross-Servicing Agreement - ACSA), iki ülkenin silahlı kuvvetlerinin birbirlerine yakıt, mühimmat, erzak ve ulaşım gibi lojistik destek sağlamasını kolaylaştırmayı hedefliyor. Bu tür anlaşmalar, askeri iş birliğini standartlaştırarak ortak tatbikatlar ve kriz durumlarında hızlı koordinasyonu mümkün kılıyor. Güney Kore ve Japonya, ABD ile benzer anlaşmalara zaten sahip. Ancak iki ülke arasında böyle bir anlaşma, tarihsel düşmanlıklar ve toprak anlaşmazlıkları nedeniyle şimdiye kadar imzalanamadı. Analistler, anlaşmanın özellikle Kuzey Kore'nin artan füze tehditleri karşısında iki ülkeyi daha yakın iş birliğine ittiğini belirtiyor.
Güney Kore'deki kamuoyu, Japonya ile askeri iş birliğine sıcak bakmıyor. 1910-1945 yılları arasındaki Japon sömürge dönemi ve savaş zamanı zorla çalıştırma gibi konulardaki tazminat davaları, ilişkileri hâlâ gergin tutuyor. Güney Kore'deki muhalefet partileri, anlaşmanın ulusal egemenliği zedeleyeceğini ve Japonya'ya askeri üs kurma imkânı vereceğini öne sürüyor. Buna karşın, Güney Kore Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol yönetimi, Japonya ile ilişkileri normalleştirme çabalarını sürdürüyor. Geçtiğimiz yıl Yoon, Japonya Başbakanı Kishida Fumio ile bir araya gelerek savunma iş birliğinin önünü açan mutabakatlar imzalamıştı.
Bölgesel boyut ve Çin'in tepkisi
Çin, Güney Kore ve Japonya arasındaki askeri yakınlaşmayı yakından izliyor. Pekin yönetimi, bu anlaşmanın ABD liderliğindeki Hint-Pasifik stratejisinin bir parçası olduğunu düşünüyor. Çin resmi medyası, anlaşmanın “bölgesel gerilimleri tırmandıracağı” ve “Asya'da bir NATO benzeri yapı oluşturacağı” yorumunu yapıyor. Çin Dışişleri Bakanlığı, daha önce yaptığı açıklamalarda “askeri bloklaşmaya karşı olduklarını” ve “bölgesel barışı tehdit eden adımlara” misilleme yapacaklarını belirtmişti.
Öte yandan Kuzey Kore, Güney Kore ve Japonya arasındaki her türlü askeri iş birliğini “saldırganlık hazırlığı” olarak nitelendiriyor. Geçtiğimiz aylarda Kuzey Kore, deniz kuvvetlerini güçlendirdiğini ve taktik nükleer silahları daha yaygın kullanacağını duyurmuştu. Uzmanlar, lojistik anlaşmasının Kuzey Kore'nin provokasyonlarını artırabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Asya-Pasifik bölgesindeki gelişmeleri doğrudan etkileyen bir ülke olmasa da küresel güç dengesi açısından bu anlaşma önem taşıyor. ABD'nin Asya'daki müttefikleri arasında askeri iş birliğinin derinleşmesi, NATO'nun Asya'ya yönelik ilgisini ve Türkiye'nin ittifak içindeki konumunu dolaylı olarak etkileyebilir. Ayrıca, Çin'in artan askeri varlığına karşı bloklaşma eğilimi, Türkiye'nin Çin ile olan ekonomik ilişkilerini ve Orta Asya'daki nüfuz alanını da etkileyebilir. Türkiye, bölgede denge politikası izlerken bu tür askeri ittifakların sonuçlarını yakından takip etmek durumundadır.
