Güney Kore merkezli teknoloji devleri Samsung Electronics ve SK Hynix, önümüzdeki yıllarda ülke genelinde devasa çip üretim tesisleri kurmak için Güney Kore hükümetiyle birlikte yaklaşık 590 milyar dolar (yaklaşık 19 trilyon Kore wonu) yatırım yapmayı planlıyor. Bu açıklama, küresel ölçekte yapay zeka, veri merkezleri ve akıllı cihazlardan kaynaklanan bellek çiplerine olan talebin hızla arttığı bir dönemde geldi. Plan kapsamında, ülkenin güneybatısındaki Yongin ve güneydoğusundaki Pyeongtaek gibi bölgelerde büyük ölçekli yarı iletken kümeleri oluşturulması hedefleniyor.
Yatırımın Arka Planı ve Ayrıntılar
Güney Kore hükümeti, 2023 yılında açıkladığı “K-Semiconductor Stratejisi” kapsamında özel sektörle iş birliğini artırarak, ülkeyi küresel çip üretiminde lider konuma taşımayı amaçlıyor. Samsung ve SK Hynix, yatırımlarını 2047 yılına kadar kademeli olarak gerçekleştirecek. Yatırımın büyük kısmı DRAM ve NAND flash gibi hafıza çiplerine odaklanırken, bir kısmı da mantık çipleri ve dökümhane (foundry) hizmetlerine ayrılacak. Hükümet, bu tesisler için altyapı, su ve enerji temini gibi destekleri sağlayacak, ayrıca vergi teşvikleri ve düzenleyici kolaylıklar sunacak. Bu hamle, Çin ve ABD arasındaki teknoloji savaşlarının derinleştiği bir ortamda, Güney Kore'nin çip tedarik zincirindeki stratejik konumunu güçlendirmeyi amaçlıyor.
Yatırımın büyüklüğü, ülkenin gayri safi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 30'una denk geliyor ve bu, Güney Kore'nin bugüne kadarki en büyük özel sektör yatırım projelerinden biri olacak. Samsung, 2022'de dünyanın en büyük çip üreticisi olarak TSMC'yi geçerken, SK Hynix ise yüksek bant genişliğine sahip bellek (HBM) çiplerinde lider konumda bulunuyor. Bu tesislerin 2027'den itibaren üretime geçmesi bekleniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu yatırım, Asya-Pasifik bölgesindeki çip üretim kapasitesini önemli ölçüde artıracak. Tayvan merkezli TSMC'nin Japonya ve ABD'de yeni tesisler kurmasına benzer şekilde, Güney Kore de üretimini çeşitlendiriyor. ABD'nin Çin'e yönelik çip kısıtlamaları ve Çin'in kendi çip endüstrisini geliştirme çabaları, küresel tedarik zincirlerinde bölgeselleşmeyi hızlandırıyor. Güney Kore, hafıza çiplerinde dünya pazarının yüzde 60'ından fazlasını elinde tutuyor; bu yatırımla bu payı korumayı ve artırmayı hedefliyor. Avrupa Birliği ve ABD de kendi çip üretim tesislerini teşvik ederken, Güney Kore'nin bu hamlesi rekabeti daha da kızıştıracak.
Yatırımın küresel etkileri arasında, çip fiyatlarının istikrara kavuşması, teknolojik bağımlılıkların azalması ve yeni istihdam alanlarının oluşması yer alıyor. Ancak devasa yatırımın finansmanı ve çevresel etkileri de tartışma konusu. Güney Kore, fabrikalar için büyük miktarda su ve enerji gerekeceğinden, sürdürülebilirlik politikalarını da devreye sokmak zorunda kalacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, savunma sanayii ve teknoloji alanında yerli üretimi artırma hedefiyle çip konusunda dışa bağımlılığı azaltmaya çalışıyor. Güney Kore'nin bu dev yatırımı, küresel çip arzını artırarak Türkiye'nin tedarik maliyetlerini düşürebilir. Ancak aynı zamanda Türkiye'nin, kendi çip ekosistemini kurma çabalarında Güney Kore gibi ülkelerle rekabet etmesi zorlaşabilir. Türkiye, ASELSAN ve TÜBİTAK gibi kurumlarla yürüttüğü çip tasarım ve üretim projelerinde, Güney Kore'den teknoloji transferi veya ortak yatırım fırsatlarını değerlendirebilir. Öte yandan, Güney Kore'nin çip yatırımı, AB ve ABD'nin de benzer hamleleriyle birleşince, küresel teknoloji tedarik zincirlerinde yeni kutuplaşmalara yol açabilir; bu da Türkiye'nin dengeli bir dış politika izlemesini gerektirebilir.
