Gazze Şeridi'ndeki Ortak Mülteci Komitesi, Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım Ajansı (UNRWA) tarafından yürütülen kesintiler ve yeniden yapılandırma çalışmalarının temel hizmetleri ciddi şekilde tehlikeye atabileceği uyarısında bulundu. Komite, Cuma günü yaptığı yazılı açıklamada, mültecileri ve personeli etkileyen bu tedbirlerin derhal durdurulması çağrısı yaptı. Açıklamada, söz konusu uygulamaların bölgede zaten kırılgan olan insani durumu daha da kötüleştireceği vurgulandı.
UNRWA Üzerindeki Baskılar ve Gazze'deki İnsani Kriz
UNRWA, 1949'dan bu yana Filistinli mültecilere eğitim, sağlık, sosyal hizmetler ve acil yardım sağlayan kritik bir kuruluş olarak faaliyet gösteriyor. Ajans, Gazze'de 1,5 milyondan fazla mülteciye hizmet veriyor ve bölgedeki insani yardımın bel kemiğini oluşturuyor. Ancak son yıllarda artan mali sıkıntılar, başta ABD olmak üzere bazı ülkelerin fonlarını kesmesiyle daha da derinleşti. Özellikle 2018'de ABD'nin tüm finansmanını durdurması, ajansı ciddi bir bütçe kriziyle karşı karşıya bıraktı. Son dönemde ise UNRWA yönetimi, operasyonlarını sürdürebilmek için harcamalarda kesintiye gitme ve personel sayısını azaltma yolunu seçti.
Ortak Mülteci Komitesi, bu kesintilerin özellikle eğitim ve sağlık hizmetlerinde aksamalara yol açacağını belirtiyor. Komite, UNRWA'nın Gazze'deki okullarında okuyan yüz binlerce çocuğun ve düzenli ilaç ve tedaviye ihtiyaç duyan hastaların mağdur olacağını ifade etti. Ayrıca, personel çıkarmalarının hizmet kalitesini düşüreceği ve zaten zor koşullarda çalışan öğretmenler, doktorlar ve sosyal hizmet uzmanları üzerindeki yükü artıracağı uyarısında bulunuldu.
Komite açıklamasında, "UNRWA'nın kararları, Filistinli mültecilerin en temel haklarına erişimini engelleyecek ve uluslararası toplumun sorumluluğunu yerine getirmesini zorlaştıracaktır" denildi. Açıklamada ayrıca, bu tür adımların mülteciler arasında umutsuzluğu ve istikrarsızlığı artırabileceği, radikal grupların işine yarayabileceği ima edildi.
Uluslararası Boyut ve Bölgesel Yansımalar
UNRWA'nın yaşadığı mali kriz yalnızca Gazze ile sınırlı değil; Ürdün, Lübnan, Suriye ve Batı Şeria'daki mülteci kamplarında da benzer sıkıntılar yaşanıyor. Ajansın 2024 bütçesinde 100 milyon dolardan fazla açık olduğu ve acil ek fon sağlanmazsa bazı hizmetlerin tamamen durdurulabileceği belirtiliyor. Avrupa Birliği ve bazı Körfez ülkeleri ek kaynak sağlama çağrılarına olumlu yanıt verse de, ihtiyacın tamamını karşılamaktan uzak.
İsrail hükümeti ise UNRWA'yı sık sık eleştiriyor ve ajansın bazı çalışanlarının Hamas ile bağlantılı olduğu iddialarını gündeme getiriyor. Bu suçlamalar, bazı batılı ülkelerin fonlarını askıya almasına yol açtı. UNRWA yönetimi bu iddiaları reddediyor ve tarafsızlığını koruduğunu savunuyor. Ancak bu tartışmalar, ajansın itibarını zedeliyor ve uluslararası kamuoyunda destek bulmasını zorlaştırıyor.
Gazze'deki insani durum, son çatışmalar ve abluka nedeniyle zaten felaket boyutlarında. Birleşmiş Milletler raporlarına göre, nüfusun büyük bir kısmı temiz suya, gıdaya ve sağlık hizmetlerine erişimde ciddi sıkıntılar yaşıyor. UNRWA'nın hizmetlerindeki herhangi bir aksama, bu krizi daha da derinleştirecek. Mülteci komitesi, uluslararası topluma çağrıda bulunarak UNRWA'ya yeterli finansman sağlanması ve kesintilerin geri alınması gerektiğini vurguladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistinli mültecilere yönelik insani yardımlarda ve UNRWA'ya verdiği destekle öne çıkan ülkelerden biri. Ankara, ajansın bütçe krizine dikkat çekerek uluslararası fon çağrılarına katılıyor ve Gazze'ye yönelik yardımları sürdürüyor. UNRWA'daki kesintiler, Türkiye'nin bölgedeki insani diplomasisini ve istikrar çabalarını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, Gazze'deki hizmetlerin aksaması, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği desteğin daha da önemli hale gelmesine yol açacak. Türkiye, bu tür gelişmeleri yakından takip ederek, mültecilerin haklarının korunması için diplomatik girişimlerini sürdürecektir.
