Gazze Şeridi'nde, İsrail'in üç yıldır süren savaşı nedeniyle aileler, çökme riski taşıyan hasarlı binalarda barınmak zorunda kalıyor. Bölgede güvenli alternatiflerin neredeyse tükendiği belirtilirken, Birleşmiş Milletler ve insani yardım kuruluşları, bu binaların her an yıkılabileceği uyarısında bulunuyor. Filistinli aileler, 'gidecek başka yer yok' diyerek çaresizliklerini dile getiriyor.
Savaşın Yıktığı Hayatlar
İsrail'in 2023'ten bu yana sürdürdüğü askeri operasyonlar, Gazze'de geniş çaplı yıkıma yol açtı. Birleşmiş Milletler verilerine göre, bölgedeki konutların yaklaşık %70'i hasar gördü veya tamamen yıkıldı. Elektrik, su ve sağlık hizmetleri büyük ölçüde çöktü. Mülteci kampları ve geçici barınaklar aşırı kalabalık; bu nedenle birçok aile, hasarlı dairelere geri dönmek zorunda kaldı.
Gazze'deki yerel yetkililer, en az 500 bin kişinin çökme riski taşıyan binalarda yaşadığını tahmin ediyor. Bu binalar, bombalamalar sonucu taşıyıcı sistemleri zarar görmüş, duvarları çatlamış durumda. Mühendislik raporları, birçoğunun bir sonraki sarsıntıda veya yağışta yıkılabileceğini gösteriyor. Ancak aileler, sokakta kalmaktansa bu riski göze alıyor.
BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), Gazze'deki barınma krizinin benzeri görülmemiş boyutlarda olduğunu vurguluyor. OCHA sözcüsü, "İnsanlar ya yıkık binalarda yaşıyor ya da açık havada. Kış aylarında soğuk ve yağmur, durumu daha da kötüleştiriyor" açıklamasını yaptı. Yardım kuruluşları, bölgeye yeterli inşaat malzemesi sokulamadığını, İsrail'in ablukası nedeniyle onarım çalışmalarının neredeyse imkânsız olduğunu belirtiyor.
Uluslararası Tepkiler ve Çözümsüzlük
Uluslararası toplum, Gazze'deki insani krize müdahale etmekte yetersiz kalıyor. Mısır ve Katar'ın arabuluculuk çabaları zaman zaman ateşkes sağlasa da kalıcı bir çözüm bulunamadı. ABD ve Avrupa Birliği, İsrail'e yönelik eleştirilerini artırsa da somut adımlar sınırlı kaldı. Bu arada, Gazze'deki aileler her gün ölüm kalım savaşı veriyor.
Filistinli bir baba olan Ahmed El-Esmer, "Çocuklarımı nereye götüreceğim? Sokakta mı yatacaklar? Bu bina en azından dört duvar. Ama her gece uyandığımızda tavanın üzerimize çökmesinden korkuyoruz" dedi. El-Esmer'in yaşadığı bina, geçen yıl bir hava saldırısında üst katını kaybetmiş; aile şimdi alt katta yaşıyor.
BM, Gazze'de yeniden inşa için en az 10 milyar dolara ihtiyaç duyulduğunu tahmin ediyor. Ancak mevcut koşullarda ne malzeme ne de iş gücü yeterli. Uzmanlar, önümüzdeki yıllarda da yüz binlerce insanın hasarlı binalarda yaşamaya devam edeceği uyarısını yapıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Gazze'deki barınma krizi, Türkiye'nin bölgesel insani diplomasisini doğrudan etkiliyor. Türkiye, Filistinli mültecilere yönelik yardımları sürdürürken, aynı zamanda İsrail ile ilişkilerinde denge gözetiyor. Olası bir yeni göç dalgası, Türkiye'nin güvenlik ve ekonomi politikalarını zorlayabilir. Ayrıca, Gazze'nin yeniden inşası için uluslararası fonlarda Türkiye'nin rol alması, bölgesel nüfuzunu artırabilir. Ancak abluka ve istikrarsızlık, insani yardımların etkinliğini sınırlıyor. Türkiye'nin, Mısır ve Katar ile koordineli bir şekilde ateşkes ve yeniden yapılanma süreçlerine aktif katılımı, uzun vadeli istikrar için kritik önemde.
