ABD Hükümet Sorumluluk Ofisi (GAO), 17 Temmuz 2026 tarihli raporunda, Donanmanın Zumwalt sınıfı üç muhripe hipersonik füze yeteneği kazandırma çabalarında 24 ay geride olduğunu ve Savunma Bakanlığının kapsamlı bir strateji geliştirmediğini açıkladı. GAO raporu, DDG 1000 sınıfı gemilerin modernizasyonunda yaşanan gecikmelerin, ABD'nin Çin ve Rusya karşısında hipersonik silahlanma yarışında stratejik bir zafiyet oluşturduğuna işaret ediyor.
Zumwalt Sınıfı Muhriplerde Hipersonik Füze Entegrasyonu
GAO'nun değerlendirmesine göre, Donanma başlangıçta 2025 yılında ilk hipersonik füze testini gerçekleştirmeyi planlarken, bu hedef 2027'ye ertelendi. Raporda, üç Zumwalt sınıfı geminin (USS Zumwalt, USS Michael Monsoor ve USS Lyndon B. Johnson) her birine 4 adet hipersonik füze dikey atış sistemi entegre edilmesi öngörülüyor. Ancak bu sistemlerin gemiye uyarlanması, elektrik sistemi ve atalet navigasyonu gibi kritik alt sistemlerde ciddi teknik zorluklar yaşanıyor. GAO, gemilerin özgün tasarımı ve sınırlı iç hacmi nedeniyle silah sistemlerinin yerleştirilmesinin beklenenden karmaşık olduğunu vurguluyor. Ayrıca, Donanmanın bu gemileri hipersonik füze test platformu olarak kullanma planını henüz resmileştirmediğini ve testlerin denizde değil kıyıdaki tesislerde yapılmasının düşünüldüğünü belirtiyor.
Rapor, Savunma Bakanlığının hipersonik silahlar için ortak bir strateji geliştirmemiş olmasını da eleştiriyor. GAO'ya göre, Kara Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri ve Donanma arasında eşgüdüm eksikliği, kaynakların verimsiz kullanımına ve projelerin tekrarlanmasına yol açıyor. Özellikle hipersonik füzelerin üretim ve konuşlandırma takvimleri arasında uyumsuzluklar bulunuyor. GAO, Bakanlığın 45 gün içinde kapsamlı bir strateji sunmasını talep ediyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hipersonik silahlar, saatte 5 Mach'ın (yaklaşık 6 bin km/s) üzerindeki hızları ve düşük irtifada manevra kabiliyetleri sayesinde mevcut hava savunma sistemlerini aşabiliyor. ABD, Çin ve Rusya arasındaki hipersonik silahlanma yarışı, Pasifik ve Doğu Avrupa'da caydırıcılık dengelerini değiştiriyor. GAO'nun tespitleri, ABD Donanmasının bu alanda Çin'e karşı avantajını korumakta zorlandığını gösteriyor. Çin, 2024'te Type 055 muhriplerine hipersonik gemisavar füzeler (YJ-21) entegre ederken, Donanmanın gecikmesi ABD'nin denizlerdeki üstünlüğünü sorgulatıyor. Öte yandan, Rusya'nın Ukrayna savaşında Kinzhal ve Tsirkon hipersonik füzelerini kullanması, bu teknolojinin sahada etkinliğini kanıtlıyor. GAO raporu, ABD Kongresine çağrıda bulunarak, hipersonik programlara tahsis edilen fonların artırılmasını ve entegrasyon sürecinin hızlandırılmasını öneriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin hipersonik füze modernizasyonundaki gecikmeler, Türkiye'nin savunma sanayisi için stratejik bir fırsat penceresi açabilir. Türkiye, kendi hipersonik füze programlarını (Hava Kuvvetlerinin Süpersonik/Sesülü Füze Projesi ve Roketsan'ın hipersonik çalışmaları) hızlandırarak bölgesel caydırıcılığını artırabilir. Ayrıca, ABD'nin teknik zorlukları, Türkiye'nin özellikle yüksek sıcaklık toleranslı malzemeler ve itki sistemleri gibi kritik teknolojilerde iş birliği arayışında elini güçlendirebilir. NATO'nun hipersonik savunma konseptleri çerçevesinde Türkiye, hava savunma sistemlerini modernize ederken, bu alandaki gelişmeleri yakından takip etmeli; yerli füze programlarına kaynak aktarımını sürdürmelidir. Öte yandan, ABD'nin gecikmesi, Çin ve Rusya'nın hipersonik füze ihracatına yönelmesine neden olabilir ve bu durum Türkiye'nin bulunduğu bölgede silahlanma yarışını tetikleyebilir.
