G7 liderleri, Fransa'nın ev sahipliğinde başlayan zirvede Ukrayna ve Batı Asya'daki krizleri masaya yatırıyor. Zirveye Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de katılırken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ABD'li mevkidaşı Donald Trump'ı Ukrayna'ya askeri ve mali desteği sürdürmeye ikna etmeyi ve Rusya üzerindeki baskıyı artırarak barış anlaşmasına ulaşmayı hedeflediğini açıkladı. Zirve, küresel güç dengeleri ve bölgesel istikrar açısından kritik öneme sahip.
Gelişmenin Arka Planı
G7 zirvesi, Rusya-Ukrayna savaşının üçüncü yılına yaklaşırken ve Gazze'deki çatışmaların tırmandığı bir dönemde gerçekleşiyor. Liderler, Kiev'e yönelik Batı desteğinin koordinasyonu, Rusya'ya yönelik yaptırımların etkinliği ve enerji güvenliği gibi konuları ele alıyor. Macron, Trump'ın Ukrayna politikasında olası bir değişiklik endişesine karşı, ABD'nin Avrupa güvenliğindeki kritik rolünü vurgulamayı planlıyor. Öte yandan, Batı Asya'da İran'ın nükleer programı ve Yemen'deki Husi saldırıları da gündemde.
Zirvenin ilk gününde liderler, Ukrayna'ya ek askeri yardım paketleri ve savaşın ekonomik etkilerine karşı dayanışma mesajları yayımladı. Almanya Başbakanı Olaf Scholz ve Kanada Başbakanı Justin Trudeau da Kiev'e desteklerini yineledi. Zelenskiy, yaptığı konuşmada, hava savunma sistemleri ve mühimmat ihtiyacına dikkat çekerek, Rusya'nın kış aylarında enerji altyapısına yönelik saldırılarını artırabileceği uyarısında bulundu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
G7 zirvesi, gelişmekte olan ülkelerin de dikkatle izlediği bir platform. Bu yılki toplantıda, iklim değişikliğiyle mücadele, küresel gıda güvenliği ve yapay zeka düzenlemeleri de ele alınıyor. Ancak ana gündem maddeleri, Ukrayna'da barış çabaları ve Batı Asya'da İran kaynaklı tehditler. Liderler, Husilerin Kızıldeniz'deki ticari gemilere yönelik saldırılarının küresel tedarik zincirlerini tehdit ettiğini belirtti. Ayrıca, Çin'in Tayvan'a yönelik artan baskısı ve Hint-Pasifik'teki güç mücadelesi de dolaylı olarak gündeme geldi.
Uzmanlar, zirvenin somut sonuçlarının savaşın seyrini doğrudan etkileyeceğini öngörüyor. Özellikle ABD'nin Ukrayna'ya desteğinin sürmesi halinde, Rusya'nın sahada ilerlemesinin zorlaşacağı belirtiliyor. Ancak Trump'ın olası bir barış anlaşması için Kiev'e toprak tavizleri vermesi yönünde baskı yapabileceği endişesi de gündemde. Batı Asya cephesinde ise, İran'la nükleer müzakerelerin yeniden başlaması için zemin yoklanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, G7 toplantılarında doğrudan yer almasa da, Karadeniz tahıl koridoru ve Rusya-Ukrayna savaşında arabuluculuk rolüyle dolaylı olarak etkileniyor. Zirvede alınacak kararlar, Ankara'nın enerji arz güvenliği ve bölgesel ticaret yolları üzerinde belirleyici olabilir. Ayrıca, Batı Asya'da artan istikrarsızlık, Türkiye'nin güney sınırlarındaki güvenlik dinamiklerini şekillendiriyor. NATO üyesi olarak Türkiye, müttefiklerinin Ukrayna politikalarına uyum sağlamak zorunda kalırken, Rusya ile dengeli ilişkilerini sürdürme arayışında. G7'nin yaptırım politikaları, Türk ekonomisini doğrudan etkilemese de, küresel piyasalardaki dalgalanmalar Türk Lirası ve enflasyon üzerinde baskı yaratabilir.
