G20 ülkelerinin ticaret bakanları, ABD’nin Milwaukee kentinde çarşamba günü başlayan iki günlük zirvede bir araya geldi. Toplantının ana gündem maddesi küresel ticaret ve korumacılıkla mücadele olsa da, ABD Başkanı Donald Trump’ın çelik ve alüminyum ithalatına getirdiği ek tarifeler görüşmelere ağır bir gölge düşürüyor. Bir analist, “Somut bir ilerleme beklemeyin” diyerek beklentileri düşük tutuyor.
Trump’ın Tarifeleri Masada
ABD’nin ticaret ortaklarına yönelik sert tutumu, G20 toplantılarının geleneksel olarak uzlaşı arayışıyla geçen atmosferini bu yıl gerginleştirmiş durumda. Trump yönetimi, mart ayında çelik ve alüminyum ithalatına ek vergi getirmiş, ardından Çin’e yönelik 50 milyar dolarlık ek tarife açıklamıştı. Bu adımlar, dünya ticaretinin motoru olan G20 ülkeleri arasında ciddi rahatsızlık yaratmış durumda. Milwaukee’deki toplantıda Avrupa Birliği, Kanada, Japonya ve Çin gibi aktörlerin ABD’ye karşı ortak bir tavır sergilemesi bekleniyor.
Toplantının ev sahibi ABD’nin Ticaret Bakanı Wilbur Ross, görüşmelerin ikili ticaret açıklarını azaltmaya odaklanacağını belirtirken, diğer ülkeler çok taraflı sistemin korunması gerektiğini savunuyor. Dünya Ticaret Örgütü (WTO) kurallarına aykırı olduğu iddia edilen tarifeler, küresel tedarik zincirlerini de olumsuz etkiliyor.
Zirve öncesi yapılan açıklamalarda, AB ticaret komiseri Cecilia Malmström, “Tek taraflı adımlar kabul edilemez” diyerek ABD’yi uluslararası kurallara uymaya çağırdı. Çin Ticaret Bakanı Zhong Shan ise “Korumacılık hiç kimseye fayda sağlamaz” mesajı verdi. Ancak Trump yönetiminin geri adım atmayacağı, aksine daha fazla ülkeye yönelik yeni tarifeler hazırlığında olduğu konuşuluyor.
Küresel Ticarette Belirsizlik Artıyor
G20 ticaret bakanları toplantısı, küresel ekonominin kritik bir dönemecinde gerçekleşiyor. Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası, ticaret savaşlarının küresel büyümeyi yavaşlatabileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle otomotiv, teknoloji ve tarım sektörleri, artan tarifelerden doğrudan etkileniyor. Milwaukee’deki görüşmelerde, ticaret savaşlarının önlenmesi için bir “ateşkes” çağrısı yapılması bekleniyor; ancak ABD’nin bu çağrılara ne kadar kulak vereceği belirsiz.
Toplantıda ayrıca dijital ticaret, hizmet ticareti ve yatırım kolaylaştırılması gibi konular da ele alınacak. Ancak gölgede kalan bu başlıkların, tarife gerginliği nedeniyle yeterince ilgi görememesi muhtemel. G20 ülkeleri, 2008 krizi sonrası küresel ticaretteki toparlanmanın en önemli mimarıydı; bugün ise aynı forum, ticaret savaşlarının merkezinde yer alıyor.
Zirvenin sonuç bildirgesinde, “ticaret gerilimlerinin azaltılması” ve “WTO reformu” gibi ifadelerin yer alması bekleniyor. Ancak ABD’nin bu ifadeleri yumuşatmak için bastıracağı, özellikle “korumacılık” kelimesinin metinden çıkarılmak istenebileceği belirtiliyor. Diplomatik kaynaklar, müzakerelerin zorlu geçeceğini ve somut bir taahhüt çıkmayabileceğini aktarıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
G20’de yaşanan tarife gerilimi, Türkiye’yi de yakından ilgilendiriyor. ABD’nin çelik ve alüminyum tarifeleri Türk ihracatçısını da vurmuş, Türkiye misilleme olarak bazı ABD ürünlerine ek vergi getirmişti. Milwaukee’deki toplantıda Türkiye’nin, çok taraflı ticaret sisteminin korunması ve WTO reformu konularında aktif bir tutum izlemesi bekleniyor. Ayrıca küresel ticaret savaşlarının derinleşmesi, Türkiye gibi ihracat odaklı ekonomiler için risk oluşturuyor. Ankara, hem ABD hem de AB ile ilişkilerini dengede tutmaya çalışırken, G20 platformunu kendi ticari çıkarları için kullanma arayışında.
