Fransa ve İspanya'da etkili olan orman yangınları, kontrol edilemez bir hal alarak büyük çaplı tahliyelere yol açtı. Yetkililer, 24 Temmuz itibarıyla iki ülkede toplam 166 bin kişinin güvenli bölgelere nakledildiğini açıkladı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ülkenin gördüğü en yıkıcı yangınlardan biriyle mücadele kapsamında ordunun seferber edilmesi talimatını verdi ve Avrupa Birliği'nden ek yardım talebinde bulundu. Yerel yetkililer, alevlerin Bordeaux kentine doğru ilerlediği uyarısında bulundu.
Gelişmenin Arka Planı
Fransa'nın güneybatısındaki Gironde bölgesi, haftalardır süren aşırı sıcak ve kurak hava koşullarının tetiklediği orman yangınlarıyla mücadele ediyor. 12 Temmuz'da başlayan yangınlar, özellikle Landiras ve La Teste-de-Buch bölgelerinde etkili oldu. İçişleri Bakanlığı verilerine göre, yangınlarda şu ana kadar 20 bin hektardan fazla alan kül oldu. Bölgede konuşlanan yaklaşık 2 bin itfaiyeci, yangınları söndürmek için yoğun çaba sarf ediyor. Ancak rüzgarın şiddetini artırması ve nem oranının düşük olması, alevlerin yayılmasını hızlandırıyor.
Fransa genelinde bu yaz yaşanan orman yangınları, iklim değişikliğinin etkilerini bir kez daha gözler önüne serdi. Ülkede 2022 yılı, son 60 yılın en kurak yazlarından biri olarak kayıtlara geçti. Tarım Bakanlığı, kuraklık nedeniyle birçok bölgede su kısıtlamaları uygulandığını bildirdi. Bilim insanları, sıcak hava dalgalarının ve orman yangınlarının sıklığının artacağını, bu durumun ülkelerin afet yönetimi kapasitelerini zorlayacağını vurguluyor.
Öte yandan İspanya, ülkenin kuzeybatısındaki Zamora ve kuzeydeki Navarra bölgelerinde çıkan yangınlarla başa çıkmaya çalışıyor. İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, yaptığı açıklamada, yangınlarla mücadelede ordunun askeri birliklerinden yararlanıldığını ve çevre ülkelerden uçak talebinde bulunulduğunu söyledi. İspanya'da bu yıl çıkan orman yangınlarında şu ana kadar 70 bin hektar alan zarar gördü; bu, Avrupa genelinde en yüksek rakam.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Avrupa genelinde bu yaz yaşanan orman yangınları, kıtanın karşı karşıya olduğu iklim krizinin boyutlarını gözler önüne seriyor. Portekiz, Yunanistan ve Hırvatistan gibi ülkelerde de büyük yangınlar çıktı. Avrupa Birliği, üye ülkeler arasında dayanışmayı artırmak amacıyla 'rescEU' adlı ortak bir hava filosu oluşturdu. Ancak uzmanlar, mevcut kaynakların yetersiz kaldığını, ülkelerin kendi afet müdahale kapasitelerini güçlendirmesi gerektiğini belirtiyor.
Uzmanlar, yangınların sadece çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal etkilerine de dikkat çekiyor. Orman yangınları; turizm gelirlerinde düşüşe, tarım arazilerinin zarar görmesine ve altyapı hasarlarına yol açıyor. Sivil toplum kuruluşları, iklim değişikliğiyle mücadele için daha kapsamlı politikaların hayata geçirilmesi çağrısında bulunuyor. Avrupa Çevre Ajansı'nın raporuna göre, 2050 yılına kadar Akdeniz havzasında orman yangını riski önemli ölçüde artacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, özellikle Akdeniz ve Ege bölgelerinde orman yangınlarına sıkça maruz kalan bir ülke olarak, Fransa ve İspanya'daki bu gelişmeleri yakından takip ediyor. İklim değişikliğine bağlı olarak yangın riskinin arttığı ülkemizde, bu tür afetlere karşı hazırlıklı olmak ve uluslararası iş birliğini güçlendirmek hayati önem taşıyor. Avrupa Birliği'nin dayanışma mekanizmalarına katılım, Türkiye'nin de olası afet durumlarında hızlı destek alabilmesi açısından stratejik bir öneme sahip. Ayrıca, yangınların yol açtığı ekonomik kayıpların azaltılması için orman yönetimi ve erken uyarı sistemlerine yatırım yapılması gerektiği açıkça görülüyor.
