Fransa Başbakanı Sébastien Lecornu, beraberinde 12 bakanla birlikte bugün Fas'ın başkenti Rabat'a iki günlük resmi bir ziyaret başlatıyor. Ziyaretin temel amacı, son yıllarda zaman zaman gerilimli seyreden Fransa-Fas ilişkilerini yeniden canlandırmak ve iki ülke arasında yeni bir yakınlaşma döneminin kapılarını aralamak. Çarşamba ve Perşembe günlerini kapsayan ziyaret kapsamında, ekonomi, güvenlik, enerji ve kültür alanlarında çok sayıda anlaşmanın imzalanması bekleniyor. Bu yüksek düzeyli temas, Fransa'nın Kuzey Afrika ve Sahel bölgesindeki etkisini koruma çabalarının bir parçası olarak görülüyor.
Fransa-Fas ilişkilerinde yeni sayfa
Fransa ve Fas arasındaki ilişkiler, özellikle 2021'de Fransa'nın Faslılara vize uygulamalarını sıkılaştırması ve Batı Sahra konusundaki tutumu nedeniyle soğumuştu. Fas yönetimi, Fransa'nın Cezayir'e daha yakın bir duruş sergilediğini düşünerek tepki göstermişti. Ancak son aylarda iki ülke arasında diyalog kanalları yeniden açıldı. Geçtiğimiz yaz Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un Fas'a yaptığı ziyaret, ilişkilerde yumuşama sinyali vermişti. Lecornu'nun şimdiki ziyareti ise bu yumuşamayı somut adımlarla pekiştirmeyi hedefliyor. Görüşmelerde ticaret hacmini artırmak, ortak yatırım projeleri geliştirmek ve güvenlik iş birliğini derinleştirmek üzere mutabakat sağlanması planlanıyor. Fransa'nın Fas'ta 30 binden fazla vatandaşı ve 200'ü aşkın şirketi bulunuyor. Bu nedenle ekonomik ilişkiler ziyaretin en kritik boyutlarından birini oluşturuyor.
Bölgesel dengeler ve küresel boyut
Fransa'nın Fas'a yönelik bu yoğun diplomatik atağı, sadece ikili ilişkilerle sınırlı değil. Paris, Kuzey Afrika'da nüfuzunu yeniden tesis etmeye çalışırken, aynı zamanda Sahel bölgesinde artan güvenlik tehditlerine karşı Fas'la iş birliğini güçlendirmek istiyor. Fas'ın istikrarlı yapısı ve bölgesel bir güç olarak artan rolü, Fransa için önemli bir ortaklık zemini sunuyor. Öte yandan, Çin'in Afrika'da artan yatırımları ve Rusya'nın Sahel'deki etkisini genişletmesi, Fransa'yı geleneksel müttefikleriyle bağlarını tazelemeye itiyor. Ziyaret, aynı zamanda Avrupa Birliği'nin Akdeniz politikası ve göç yönetimi açısından da kritik. Fas, Avrupa'ya yönelen düzensiz göçün önlenmesinde kilit bir ülke konumunda. Bu nedenle göç anlaşmalarının da gündeme gelmesi bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa ile Fas arasındaki bu yakınlaşma, Türkiye'nin Kuzey Afrika ve Sahel bölgesindeki stratejik konumunu doğrudan etkileyebilir. Türkiye, Fas ile özellikle savunma sanayii ve ticaret alanlarında giderek güçlenen bir iş birliğine sahip. Fransa'nın bölgeye yeniden ağırlık vermesi, Türkiye'nin bu ülkelerle olan ilişkilerinde daha rekabetçi bir ortam yaratabilir. Ayrıca, Batı Sahra meselesinde Fransa'nın tutumu Türkiye'nin bu konudaki hassasiyetleriyle örtüşmeyebilir. Türk dış politikası, bölgedeki denge arayışında Fransa-Fas eksenini yakından izlemeli ve kendi çıkarlarını koruyacak esnek adımlar atmalıdır.
