Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, önümüzdeki günlerde Moskova'ya gerçekleştireceği ziyaretle Rusya ile ikili ilişkileri ele alacak. Bu ziyaret, Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı NATO Liderler Zirvesi'nden sadece haftalar önce gerçekleşiyor. Ankara, zirvenin marjında Washington'la Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerinin alımı nedeniyle uygulanan CAATSA yaptırımlarının kaldırılması için bir anlaşmaya varmayı umuyor.
S-400 meselesi: Yaptırımların arka planı
Türkiye'nin 2019'da Rusya'dan satın aldığı S-400 sistemleri, ABD ile Ankara arasında uzun süredir devam eden bir gerilim kaynağı. Washington, sistemlerin NATO'nun F-35 savaş uçakları ve diğer savunma sistemleri için güvenlik riski oluşturduğunu iddia ediyor. ABD, Türkiye'yi F-35 programından çıkarmış ve 2020'de CAATSA yaptırımları uygulamaya başlamıştı. Yaptırımlar, Türkiye'nin savunma sanayii ihracatına ve bazı üst düzey yetkililere yönelik kısıtlamalar içeriyor.
Bakan Fidan'ın Moskova ziyareti, bu hassas dengede bir adım olarak değerlendiriliyor. Türkiye, bir yandan Rusya ile enerji ve savunma alanındaki iş birliğini sürdürürken, diğer yandan ABD ile gerilimi azaltmaya çalışıyor. Moskova ziyaretinde, S-400 sistemlerinin teknik detayları ve olası bir uzlaşı çerçevesi de ele alınabilir.
Bölgesel boyut ve NATO zirvesi
Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı NATO Liderler Zirvesi, ittifakın genişleme ve güvenlik konularında kritik bir dönemeç olacak. İsveç ve Finlandiya'nın NATO üyeliği, Doğu Kanadı'nın güçlendirilmesi ve terörle mücadele gibi başlıklar gündemde yer alıyor. Ankara, bu zirveyi S-400 meselesinde ABD'den taviz koparmak için bir fırsat olarak görüyor. Zirve öncesinde Fidan'ın Moskova ziyareti, Türkiye'nin hem Rusya'ya hem de ABD'ye verdiği mesajlar açısından önem taşıyor.
Bölgesel olarak, Türkiye'nin Rusya ile ilişkileri Ukrayna savaşı, Suriye ve Libya gibi dosyalarda kilit rol oynuyor. Fidan'ın ziyareti, bu alanlardaki iş birliğinin yanı sıra ekonomik ilişkileri de kapsıyor. Rusya ile enerji anlaşmaları ve turizm gelirleri, Türkiye için kritik öneme sahip. Ancak S-400 yaptırımları, bu ilişkilerin dengelenmesinde önemli bir engel teşkil ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türk dış politikasının denge arayışını yansıtıyor. Ankara, bir yandan ABD ile stratejik ilişkilerini onarmak isterken, diğer yandan Rusya ile enerji ve savunma alanındaki bağımlılığını sürdürüyor. S-400 yaptırımlarının kaldırılması, Türk savunma sanayii üzerindeki baskıyı hafifletecek ve F-35 programına olası dönüşün önünü açabilecek. Ancak Moskova ziyareti, ABD'nin şüphelerini artırabilir. Türkiye'nin NATO zirvesinde somut bir ilerleme kaydedebilmesi için, Rusya ile ABD arasında ince bir denge kurması gerekiyor. Bu ziyaret, Türkiye'nin her iki tarafa da esneklik sinyali gönderme çabası olarak okunabilir.
