Boeing'in ürettiği en yeni savaş uçağı F-15EX Eagle II, şu anda selefi F-15C ile aynı görevi üstlenmiş durumda: tamamen hava-hava muharebesi. Ancak bu misyon seti yakında değişecek. ABD Hava Kuvvetleri, F-15EX'in hava-kara yeteneklerini kademeli olarak entegre etmeye başladı. İlk parti uçaklar hava-hava odaklı teslim edilse de, yazılım ve donanım güncellemeleriyle bu uçaklar kara hedeflerine karşı da etkili hale getirilecek.
Gelişmenin Arka Planı
F-15EX, ABD Hava Kuvvetleri'nin F-15C filosunun yerini alması için sipariş edildi. İlk teslimatlar 2021'de başladı ve şu ana kadar yaklaşık 8 uçak teslim edildi. Başlangıçta sadece hava-hava görevleri için yapılandırılan uçaklar, havadan havaya füzeler (AIM-120 AMRAAM ve AIM-9 Sidewinder) taşıyor. Ancak Hava Kuvvetleri, F-15EX'in çok rollü bir platform olarak potansiyelini değerlendiriyor.
Boeing'in geliştirdiği Eagle Passive Active Warning Survivability System (EPAWSS) adlı elektronik harp sistemi, uçağın hayatta kalma oranını artırıyor. Ayrıca, uçağın radarı APG-82(V)1 AESA radarı, hem hava hem de kara hedeflerini tespit edebiliyor. Yazılım güncellemeleriyle birlikte F-15EX, hassas güdümlü bombalar (JDAM, SDB) ve füzeler (AGM-158 JASSM) taşıyabilecek. İlk test uçuşlarında bu silahların entegrasyonu başarıyla gerçekleştirildi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
F-15EX'in hava-kara yeteneği kazanması, özellikle Hint-Pasifik bölgesinde ABD'nin caydırıcılık gücünü artıracak. Çin'in artan hava savunma sistemlerine karşı F-15EX, daha düşük maliyetli bir seçenek olarak öne çıkıyor. F-35'e kıyasla daha fazla mühimmat taşıma kapasitesine sahip olan F-15EX, özellikle yoğun çatışma senaryolarında kullanışlı olacak.
Avrupa'da ise Almanya, F-18 ve F-35'in yanında F-15EX'i de değerlendiriyor. NATO müttefikleri, bu uçağın eskiyen F-15 ve Tornado filolarının yerine geçebileceğini düşünüyor. F-15EX'in elektronik harp yetenekleri ve yüksek taşıma kapasitesi, onu özellikle hava savunma baskısı altındaki bölgelerde cazip hale getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, F-15EX programında doğrudan yer almasa da, bu gelişme bölgesel güç dengeleri açısından önem taşıyor. Yunanistan'ın F-35 tedarik etmesi ve Türkiye'nin F-35 programından çıkarılması, hava kuvvetleri modernizasyonunu kritik hale getiriyor. F-15EX'in çok rollü yapısı, Türkiye'nin mevcut F-16 filosuna alternatif oluşturabilir. Ancak Türkiye'nin S-400 sorunu nedeniyle ABD'den yeni uçak alımı zor görünüyor. Bu nedenle Türkiye, yerli KAAN savaş uçağı ve diğer alternatiflere (Su-57, Eurofighter) yöneliyor. Bölgesel olarak, ABD'nin F-15EX ile Doğu Akdeniz'deki varlığı, Türkiye'nin hava sahası hesaplarını etkileyebilir.
