Ermenistan, 24 Mart Pazar günü yapılacak erken genel seçim öncesinde ABD-Rusya rekabetinin tam ortasında kalmış durumda. Başbakan Nikol Paşinyan, son haftalarda Avrupa Birliği’ne (AB) üyelik hedefinden söz ederken, bir yandan da ABD Başkanı Donald Trump’tan kendisine destek mesajı geldiğini açıkladı. Bu hamleler, Rusya’nın sert tepkisine yol açtı. Ermenistan’ın geleneksel müttefiki Moskova, Paşinyan’ın Batı’ya yönelme çabalarını ‘provokasyon’ olarak nitelendiriyor. Seçim anketlerinde oy oranı düşen Paşinyan’ın bu söylemleri, iç siyasette de tartışma yarattı.
Paşinyan’ın AB ve Trump Söylemi: Strateji mi Zorunluluk mu?
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, pazar günkü seçim öncesinde yaptığı açıklamalarda, ülkesinin AB’ye üyelik başvurusu yapmayı değerlendirdiğini belirtti. 2018’deki ‘Kadife Devrim’ ile iktidara gelen Paşinyan, 2020’de Dağlık Karabağ savaşında yaşanan yenilginin ardından popülaritesini kaybetmişti. Seçim kampanyasında AB üyeliğini gündeme getirerek hem Batı’dan destek almayı hem de Rusya’ya karşı elini güçlendirmeyi hedefliyor. Ayrıca, geçtiğimiz hafta bir mitingde Trump’tan kendisine ‘tebrik mesajı’ geldiğini iddia etti. Beyaz Saray’dan konuyla ilgili resmi bir açıklama gelmezken, bu iddianın seçim yatırımı olduğu yorumları yapılıyor.
Rusya ise bu gelişmelere sert tepki gösterdi. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, “Ermenistan’ın AB üyeliği, Avrasya Ekonomik Birliği’ne (AEB) üyeliğiyle bağdaşmaz” uyarısında bulundu. Rusya Dışişleri Bakanlığı ise Paşinyan’ı ‘Rusya karşıtı provokasyonlara alet olmakla’ suçladı. Ermenistan, Rusya liderliğindeki Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü’nün (KGAÖ) de üyesi. Ancak Paşinyan, Dağlık Karabağ savaşında KGAÖ’nün gereken desteği vermediğini savunarak örgütü eleştirmişti.
Bölgesel Gerilim ve Yeni Dengeler
Ermenistan’ın Batı’ya yönelme çabaları, sadece Rusya’yı değil, bölgedeki diğer aktörleri de ilgilendiriyor. Türkiye, Azerbaycan ve İran, Erivan’ın attığı adımları yakından izliyor. Paşinyan yönetimi, Türkiye ile normalleşme sürecine de sıcak bakıyor; ancak bu süreç, Dağlık Karabağ sorununun çözümüne bağlı olarak ilerliyor. ABD ve AB’nin Ermenistan’a yönelik ilgisi, bölgede Rusya’nın etkisini kırmaya yönelik bir strateji olarak okunuyor. 2020 savaşından bu yana Moskova’nın himayesinde yürütülen barış görüşmeleri, Paşinyan’ın Batı’ya yaklaşmasıyla yeni bir boyut kazanabilir. Ancak Ermenistan’ın mevcut ekonomik ve askeri bağımlılığı göz önüne alındığında, Rusya’dan tamamen kopması kısa vadede mümkün görünmüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ermenistan’daki seçim ve Paşinyan’ın Batı yönelimi, Türkiye için önemli bir gelişmedir. Türkiye, 2020 Karabağ savaşı sonrası bölgede kazandığı diplomatik ağırlığı korumak istiyor. Paşinyan’ın AB’ye yönelmesi, Rusya’nın Güney Kafkasya’daki etkisini zayıflatabilir ve Türkiye’nin Azerbaycan ile olan stratejik ortaklığına dolaylı olarak katkı sağlayabilir. Ancak bu süreçte, Ermenistan’ın Türkiye’den toprak talebi veya soykırım iddialarını gündeme getirmesi riski de bulunuyor. Türkiye’nin, Ermenistan’daki siyasi dengeleri ve ABD-Rusya rekabetini dikkatle izlemesi gerekiyor.
