Ermenistan, 20 Haziran'da yapılacak erken genel seçimlere hazırlanırken, ülkenin en acil insani krizlerinden biri olan Dağlık Karabağ'dan gelen 100 binden fazla mültecinin durumu siyasi gündemde arka plana itilmiş durumda. Başbakan Nikol Paşinyan'ın seçim kampanyasını Azerbaycan ile nihai bir barış anlaşmasına odaklaması, ekonomik zorluklar ve toplumsal uyum sorunları yaşayan sığınmacıların taleplerini ikinci plana atıyor. Seçimler, ülkenin gelecekteki yönünü belirlemesinin yanı sıra, 2023'teki savaşın ardından yerinden edilen yüz binlerce kişinin kaderini de doğrudan etkileyecek.
Kara savaşın gölgesinde seçim sathı maili
Dağlık Karabağ'ın 2023 Eylül'ünde Azerbaycan kontrolüne geçmesinin ardından, bölgede yaşayan etnik Ermenilerin neredeyse tamamı (yaklaşık 120 bin kişi) Ermenistan'a sığındı. Bu kitlesel göç, ülkenin zaten kırılgan olan ekonomisi ve sosyal yapısı üzerinde büyük bir baskı oluşturdu. Mültecilerin büyük kısmı geçici barınma merkezlerinde yaşarken, işsizlik ve yoksullukla mücadele ediyor. Ancak seçim kampanyasında bu konu, Paşinyan'ın Azerbaycan'la imzalamayı hedeflediği barış anlaşması ve Karabağ'ın statüsü etrafındaki tartışmaların gölgesinde kaldı. Başbakan, barışın kalıcı olması için gereken adımları attığını savunurken, muhalefet partileri ise Paşinyan'ı Karabağ'ın kaybından sorumlu tutuyor ve mültecilere yeterli desteği sağlamamakla suçluyor.
Bölgesel denklemde kritik bir viraj
Seçim sonuçları, sadece Ermenistan'ın iç siyasetini değil, aynı zamanda Güney Kafkasya'daki güç dengelerini de şekillendirecek. Eğer Paşinyan yeniden seçilirse, Azerbaycan'la barış süreci hız kazanabilir ve Türkiye ile normalleşme adımları atılabilir. Buna karşılık, muhalefetin zaferi, mevcut uzlaşma politikalarının sona ermesi ve bölgede yeni bir gerilim dalgası anlamına gelebilir. Mültecilerin oyları ise bu denklemde belirleyici bir rol oynayabilir; çünkü kendilerini unuttuğunu düşünen sığınmacıların protesto oyu kullanması, sandıktan sürpriz bir sonuç çıkmasına neden olabilir. Ayrıca, Rusya'nın arabuluculuk rolü, ABD ve AB'nin bölgeye yönelik ilgisi de seçimlerin ardından yeniden şekillenecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ermenistan'daki seçimler, Türkiye için yakından takip edilmesi gereken bir gelişme. Zira Paşinyan'ın iktidarda kalması, Türkiye-Ermenistan normalleşme sürecine ivme kazandırabilir. 2022'de başlayan görüşmeler, Karabağ sorununun çözümüne paralel olarak ilerliyor. Ancak seçimlerden muhalefetin galip çıkması, sınır kapılarının açılması ve diplomatik ilişkilerin kurulması yönündeki beklentileri erteleyebilir. Ayrıca, Karabağ'dan kaçan Ermenilerin Türkiye'ye yönelik olumsuz algısı, normalleşme adımlarının toplumsal kabulünü zorlaştırabilir. Türk dış politikası, seçim sonrası oluşacak yeni hükümetle sürdürülebilir bir diyalog kanalı kurmayı hedeflemeli.
