Honduras'ın güneyinde, kuraklık ve sel gibi aşırı hava olaylarının vurduğu bölgede yaşayan çiftçi Milexi Rodríguez, bir zamanlar El Nino'nun yol açtığı yıkımla tüm geçim kaynağını kaybetti. Ancak Rodríguez, bu kez pes etmedi. Doğru altyapı, eğitim ve destekle ayağa kalktığını belirten Rodríguez, "Bu kez karşı koyuyorum" diyor. Onun hikayesi, iklim değişikliğinin tarım üzerindeki yıkıcı etkilerine karşı direnç inşa etmenin mümkün olduğunu gösteriyor.
El Nino'nun yıkımı ve yeniden başlama
Milexi Rodríguez, Honduras'ın kırsal kesiminde küçük ölçekli bir çiftçi. Yıllar önce, El Nino'nun neden olduğu şiddetli kuraklık ve ardından gelen seller, ailesinin geçimini sağladığı tarım arazilerini ve hayvanlarını yok etti. O dönemde hiçbir destek mekanizması olmadığını belirten Rodríguez, "Her şeyimi kaybettim, çaresizdim" diye anlatıyor. Ancak bu deneyim, onu iklim krizine karşı daha dirençli yöntemler aramaya itti.
Rodríguez, bir çiftçi grubuna katılarak iklim dostu tarım teknikleri, su hasadı ve erken uyarı sistemleri konusunda eğitim aldı. Bu eğitimler sayesinde, aşırı hava koşullarına karşı daha hazırlıklı hale geldi. "Artık toprağımı ve suyumu daha verimli kullanıyorum. Kuraklık veya sel geldiğinde ne yapacağımı biliyorum" diyor.
Kadın çiftçilerin güçlendirilmesi
Rodríguez'in deneyimi, Honduras'ta kadın çiftçilerin iklim değişikliğiyle mücadelede ne kadar kritik bir rol oynadığını gözler önüne seriyor. Ülkedeki tarım işgücünün büyük bir kısmını kadınlar oluşturuyor ancak toprak sahipliği, kredi ve eğitim gibi kaynaklara erişimde ciddi eşitsizliklerle karşılaşıyorlar. Rodríguez'in üyesi olduğu çiftçi grubu, kadınlara yönelik özel programlarla bu açığı kapatmayı hedefliyor.
"Benim hikayem, doğru altyapı, eğitim ve destekle her kadın çiftçinin iklim krizine karşı koyabileceğinin kanıtı" diyen Rodríguez, bu modelin tüm Honduras'a yayılabileceğine inanıyor. Grup, kadın çiftçilere yönelik eğitimler, mikro krediler ve pazara erişim konusunda destek sağlıyor. Bu sayede kadınlar, sadece kendi geçimlerini değil, aynı zamanda yerel ekonomiyi de güçlendiriyor.
İklim krizinde direnç inşası
Honduras, iklim değişikliğinden en çok etkilenen ülkelerden biri. Son yıllarda artan sıcaklıklar, değişen yağış rejimleri ve aşırı hava olayları, tarımsal üretimi tehdit ediyor. Özellikle küçük ölçekli çiftçiler, bu değişimlere uyum sağlamakta zorlanıyor. Uzmanlar, iklim direncinin artırılması için altyapı yatırımları, eğitim ve sosyal koruma programlarının şart olduğunu vurguluyor.
Rodríguez'in hikayesi, bu tür desteklerin ne kadar etkili olabileceğini gösteriyor. Ancak bu tür programların yaygınlaştırılması için uluslararası fonlara ve yerel yönetimlerin işbirliğine ihtiyaç var. Honduras hükümeti, son yıllarda iklim uyum projelerine daha fazla kaynak ayırıyor ancak hâlâ kat edilmesi gereken mesafe var.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Akdeniz havzasında iklim değişikliğinin etkilerini giderek daha fazla hisseden bir ülke. Kuraklık, tarımsal verimlilik ve su kaynakları üzerinde baskı oluşturuyor. Honduras'taki kadın çiftçilerin deneyimi, Türkiye'deki küçük ölçekli çiftçiler için de ders niteliğinde. Türkiye'de de kadın çiftçiler, tarımsal üretimde önemli bir role sahip ancak eğitim ve finansmana erişimde zorluklar yaşıyor. İklim dostu tarım tekniklerinin yaygınlaştırılması ve kadın çiftçilerin güçlendirilmesi, Türkiye'nin tarımsal direncini artırabilir. Ayrıca, Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadelede uluslararası işbirliklerine katılımı, hem kendi çiftçileri hem de küresel gıda güvenliği için önemli.
