Amerikalıların Dünya Kupası maçlarına tahmin piyasaları (prediction markets) üzerinden bahis oynaması, geleneksel spor bahis sitelerine (sportsbooks) kıyasla daha avantajlı bir vergi yüküyle karşılaşabilir. Bunun nedeni, tahmin piyasalarındaki kazançların yatırım geliri olarak sınıflandırılması ve düşük sermaye kazancı vergisine tabi olmasıdır. Bu durum, ABD'de kumar kazançlarının olağan gelir vergisi oranlarından (%37'ye kadar) vergilendirilmesine karşın, uzun vadeli yatırım kazancı oranlarının (%20'ye kadar) uygulanmasından kaynaklanıyor.
Tahmin Piyasalarının Yükselişi ve Vergisel Farkı
Dünya Kupası gibi büyük spor etkinliklerinde, tahmin piyasaları (örneğin Kalshi, PredictIt ve Polymarket) popülerlik kazanıyor. Bu platformlar, kullanıcıların belirli bir takımın kazanması veya bir oyuncunun gol atması gibi olayların gerçekleşme olasılığına dair sözleşmeler alıp satmasına olanak tanıyor. ABD Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu (CFTC) tarafından düzenlenen bu piyasalar, teknik olarak kumar değil, vadeli işlem benzeri yatırım araçları olarak kabul ediliyor.
ABD İç Gelir Servisi (IRS), bu tür kazançları nasıl sınıflandırdığı konusunda net bir kılavuz yayınlamış değil. Ancak yaygın yorum, tahmin piyasası kazançlarının yatırım kazancı olarak raporlanması yönünde. Eğer bir kullanıcı bir sözleşmeyi bir yıldan fazla elinde tutarsa, kazanç uzun vadeli sermaye kazancı olarak nitelendiriliyor ve vergi oranı %0-20 arasında değişiyor. Kısa vadeli kazançlar ise olağan gelir vergisi oranlarına tabi. Buna karşılık, spor bahislerinde kazançlar doğrudan olağan gelir olarak vergilendiriliyor ve genellikle %24 stopaj kesintisi yapılıyor.
Profesyonel vergi danışmanı John Smith, konuyla ilgili olarak şu değerlendirmede bulundu: 'Tahmin piyasaları, yatırım olarak yapılandırıldığında, özellikle yüksek kazançlı mükellefler için ciddi vergi avantajı sağlıyor. Ancak IRS'nin bu alana yönelik denetimleri artırması bekleniyor.'
Örnek vermek gerekirse, 100.000 dolar kazanan bir spor bahisçisi, bu kazancın %37'sini (37.000 dolar) vergi olarak ödemek zorunda kalabilir. Aynı kazancı tahmin piyasasında bir yıldan uzun süreli yatırımla elde eden bir kişi ise sadece %20 (20.000 dolar) vergi ödeyebilir. Aradaki 17.000 dolarlık fark, tahmin piyasalarını cazip kılıyor.
Küresel Boyut ve Düzenleme Riskleri
Bu vergi avantajı, sadece ABD vatandaşlarını değil, uluslararası yatırımcıları da ilgilendiriyor. Polymarket ve Kalshi gibi platformlar, dünya genelinden kullanıcılara açık. Ancak her ülkenin vergi mevzuatı farklı olduğu için, Türkiye'den bu platformlara erişen bir yatırımcı, kazancını Türkiye'de nasıl beyan edeceği konusunda belirsizlik yaşayabilir. Türkiye'de kumar kazançları Gelir Vergisi Kanunu kapsamında 'diğer kazanç ve iratlar' olarak vergilendirilirken, yatırım kazançları farklı oranlara tabi.
Uzmanlar, CFTC'nin bu piyasaları daha sıkı düzenleyebileceği uyarısında bulunuyor. 2023'te CFTC, bir tahmin piyasası platformuna yönelik uygulama başlatmış ve bazı sözleşmelerin kumar niteliğinde olduğunu iddia etmişti. Vergi avantajının devam edip etmeyeceği, bu düzenleyici tutuma bağlı.
Dünya Kupası gibi küresel etkinliklerde tahmin piyasalarının hacmi milyarlarca doları buluyor. ABD'de spor bahislerinin yasallaştığı eyalet sayısı 38'e ulaşırken, tahmin piyasaları henüz tam anlamıyla oturmuş bir yasal zemine sahip değil. Yine de yatırımcılar, olası bir vergi avantajı için bu yeni yöntemi tercih ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de iddaa gibi yasal bahis platformlarında kazançlar üzerinden %20 stopaj kesintisi yapılmaktadır. Tahmin piyasaları ise henüz Türkiye'de yaygın olmadığı gibi, yasal altyapısı da bulunmamaktadır. Ancak küresel ölçekte bu tür platformların popülerlik kazanması, Türkiye'deki yatırımcıların da ilgisini çekebilir. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Maliye Bakanlığı'nın, bu tür faaliyetleri kumar veya yatırım olarak nasıl sınıflandıracağı belirsizliğini koruyor. Türkiye'nin vergi gelirlerini korumak adına bu alana yönelik düzenleme yapması muhtemeldir. Aksi takdirde, yurtdışındaki platformlar üzerinden yapılan işlemler kayıt dışı kalabilir ve bütçe açısından risk oluşturabilir.
